కంది మన తెలంగాణ రాష్ట్రాల్లో ఎక్కువ మొత్తంలో సాగు చేసుకునే ముఖ్యమైన అపరాల పంట. ప్రత్తి పంట వర్షాధారంగా జూలై 20 వరకు మాత్రమే విత్తుకోవడానికి సమయం ఉన్నందున, జూలై 20 తర్వాత ప్రత్తి విత్తుకోలేని భూముల్లో అలాగే ఖాళీగా ఉన్న మిగిలిన భూముల్లో కందిని ఆగస్టు 15 వరకు మొక్కల సంఖ్య పెంచి దగ్గర అంచుల్లో వేసుకోవచ్చు.
కంది పంటలో అధిక దిగుబడులు సాధించాలంటే మేలైన రకాల తో పాటు వివిధ రకాల యాజమాన్య పద్ధతులను పాటించాలి. అందులో చాలా ముఖ్యమైన యాజమాన్య పద్ధతి చిగుర్లు త్రుంచటం దీనిని “నిప్పింగ్” అంటారు. కంది పంటను విత్తిన తర్వాత 45 వ రోజు నుండి 50 రోజులలోపు, అనగా దాదాపు మొక్క ఎత్తు 30 ఇంచుల నుండి 35 ఇంచుల ఎత్తు ఉన్నప్పుడు తలకొనలు 3 ఇంచులు (అంగుళాలు) మేర తుంచి వేయాలి. ఒక ఎకరం కంది మొక్కలు తలకొనలను ఒక మనిషి 4 గంటల్లో చేయగలడు. తల కొనలను త్రుంచటం “నిప్పింగ్ మిషన్” ద్వారా కూడా త్వరగానే చేయవచ్చు. ఈ “నిప్పింగ్” పరికరాన్ని బ్యాటరీ స్ప్రేయర్ కి అమర్చి కంది పంటలో కొనలు త్రుంచడం ఒక మనిషికి 2 – 3 ఎకరాలలో చేసుకోవడం వీలవుతుంది. ఇలా కంది పంటలో తల కొనులు త్రుంచటం వలన కందిలో ప్రక్క కొమ్మలు దృఢంగా వచ్చి పూత, కాయ ఎక్కువగా ఏర్పడి దిగుబడులు పెరుగుతాయి. ఇలా చేయడం వలన గాలి, వెలుతురు బాగా ఉండి పురుగులు తెగుళ్ల ఉధృతి కూడా తగ్గుతుంది. పూత సమయంలో పురుగు మందుల పిచికారీ కూడా కొంతమేర సులభం అవుతుంది.
కొన “నిప్పింగ్” చేయని కంది పంటతో పోల్చినప్పుడు “నిప్పింగ్” చేసిన పంటలో దాదాపు 15% శాతం అధిక దిగుబడి సాధించినట్లు పరిశోధనలో తేలింది. కాబట్టి రైతు సోదరులు కంది పంటలో తలకొనలను త్రుంచటం (నిప్పింగ్) విధిగా చేయాలి.
కంది పంటలో (20 – 25 రోజుల సమయంలో) కలుపు లేత దశలో ఉన్నప్పుడు అనగా కలుపు 3 నుండి 4 ఆకుల దశలో ఉన్నప్పుడు “ఇమాజెథాపైర్” మందును 300 మి.లీ ఒక ఎకరానికి 200 లీటర్ నీటిలో కలిపి పిచికారి చేస్తున్నట్లయితే తుంగ కాకుండా అన్ని రకాల కలుపు నివారణ జరుగుతుంది. పంటలో కేవలం గడ్డి జాతి కలుపు మాత్రమే ఉన్నట్లయితే “ప్రొపాక్విజాఫోప్” అనే కలుపు మందుని (ఏజిల్) 250 మి.లీ నీటిలో కలిపి పిచికారి చేసుకోవాలి. లేదా “క్విజలోఫాప్-పి-ఇథైల్” మందును 400 మి.లీ 200 మి.లీ నీటిలో కలుపుకొని పిచికారీ చేయాలి.
ఇలా కందిలో సరైన సమయంలో “నిప్పింగ్” చేయడం అలాగే వివిధ రకాల యాజమాన్య పద్ధతులను పాటించినట్లయితే నాణ్యమైన అధిక దిగుబడులను పొందవచ్చు.
డా. ఎం. మధు, డా. ఎస్. సంధ్య కిషోర్, డా. జి. పద్మజ, డా. డి. వీరన్న మరియు డా. ఆర్. ఉమా రెడ్డి, ప్రాంతీయ వ్యవసాయ పరిశోధన స్థానం, వరంగల్, ఫోన్ : 9912522394.


























