వివిధ పంటల్లో ఎల్ నినో ప్రభావాన్ని తగ్గించడానికి సెప్టెంబర్ నెలలో  ఆచరించాల్సిన యాజమాన్య పద్ధతులు

గత సంవత్సరంతో పోలిస్తే ఈ సంవత్సరం నెలకొన్న వాతావరణ పరిస్థితుల్లో ముఖ్యంగా మధ్య పసిఫిక్ సముద్రంలో సుమారు 2.1 నుంచి 2.7 సెల్సియస్ ఉష్ణోగ్రతల్లో  పెరుగుదల వల్ల ఏర్పడ్డ ఎల్నినో, తద్వారా వర్షపాతం లో నమోదైన హెచ్చుతగ్గుల వల్ల తెలంగాణ రాష్ట్రంలో అనేక జిల్లాల్లో వివిధ పంటల దిగుబడుల మీద గణనీయంగా ప్రభావితం అయ్యే అవకాశం ఉంది.

ముఖ్యంగా వాతావరణ శాఖ వారు మధ్య పసిఫిక్ సముద్రంలో ఉష్ణోగ్రతలు మరింత పెరిగి (+4°C) తర్వాత ఎల్ నినో  మరింత బలపడే అవకాశం ఉందని సూచిస్తున్నారు. రాష్ట్రంలోని 33 జిల్లాల్లో ఒక్క కామారెడ్డిలో సాధారణం కంటే ఎక్కువ శాతం వర్షపాతం  నమోదయింది. ముఖ్యంగా వరంగల్, హనుమకొండ, మహబూబాబాద్, జనగాం, ఖమ్మం, జోగులాంబ గద్వాల్, మేడ్చల్ మల్కాజ్‌గిరి, సిద్దిపేట, యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లాల్లో వర్షపాతంలో  లోటు చాలా ఎక్కువగా ఉంది.

ముఖ్యంగా ఈ సంవత్సరం తెలంగాణలో సాగయిన పంటల సరళిని  గమనిస్తే ఏటా సగటున 65.96 లక్షల ఎకరాల్లో వానాకాలంలో వరి సాగు అవుతుండగా ఇప్పటి వరకు సుమారు 50.93 లక్షల ఎకరాల్లో సాగయింది. ప్రత్తి  47.42 లక్షల ఎకరాలకు గాను 48.21 లక్షల ఎకరాల్లోనూ  మొక్కజొన్న 6.17 లక్షలు  ఎకరాలకు గాను 5.89 లక్షల ఎకరాల్లోనూ కంది 5.45 లక్షల ఎకరాల్లో గాను 5.54 లక్షల ఎకరాలకు గాను సోయాచికుడు 4.17 లక్షల ఎకరాలకు గాను 3.73 లక్షల ఎకరాల్లోనూ, పెసర 0.65 లక్షలు ఎకరాలకు గాను  1.56 లక్షల ఎకరాల్లోనూ మినుములు 0.36 లక్షలు ఎకరాలకు గాను 0.65 లక్షలు ఎకరాల్లో  సాగు అయ్యాయి. అంటే ఏటా సాధారణంగా సాగయ్యే 132 లక్షల ఎకరాల గాను సుమారు 117 లక్షల ఎకరాలు మాత్రమే సాగయ్యాయి. ప్రధానంగా ఎల్ నినో  ప్రభావం వల్ల సూర్యాపేట, వరంగల్, వనపర్తి వంటి వరి ప్రదానంగా సాగు చేసే ప్రాంతాల్లో కేవలం 72 నుండి 75% మాత్రమే ఈ వానాకాలంలో  సాగయ్యాయి.

ఈ నేపథ్యంలో ఎల్ నినో ప్రభావాన్ని తగ్గించుకొని దిగుబడులు తగ్గకుండా చేయడానికి ఆచరించవలసిన చర్యలు గురించి అవగాహన పెంచుకోవాలి. దీనిని

1. సకాలంలో వేసిన పంటల్లో చేపట్టవలసిన చర్యలు.
2. ఆలస్యంగా వేసిన పంటల్లో చేపట్టవలసిన చర్యలు .
3. వర్షాభావ పరిస్థితుల్లో చేపట్టవలసిన చర్యలు .
4. ఆలస్యంగా (సెప్టెంబర్) వానాకాలంలో లేదా ఎర్లీ రబీ (నవంబర్) మాసాల్లో వర్షాధారిత పాటించవలసిన చర్యలు గురించి తెలుసుకుందాం.

వరి :- రైతాంగానికి ముఖ్య సూచన ఏమనగా ఇప్పటికే వరి నాట్లు వేయకపోతే ఎట్టి పరిస్థితుల్లో  సెప్టెంబర్ నెలలో నాట్లు వేయరాదు. ఎందుకంటే నవంబర్ లో  మొదలయ్యే చలి వల్ల మొక్కలు సరిగా ఎదగక పోగా పొడవాటి వెన్నులు బయటికి రాకపోవడం తాలుగింజలు ఏర్పడడం వల్ల వరి దిగుబడి గణనీయంగా తగ్గుతాయి.

• సకాలంలో వేసిన వరిలో కాండం తొలిచే పురుగు, ఆకుముడత పురుగు, ఆకు నల్లి మరియు సుడి దోమ మరియు అధిక గాలులతో కూడిన వర్షాలు కురిస్తే బ్యాక్టీరియా ఎండు తెగులు ఆశించే అవకాశం ఎక్కువ.
• నాట్లు వేసిన 50-60 రోజుల పైరులో ఎసిఫేట్ + ఇమిడాక్లోప్రిడ్ 300 గ్రా. కు లేదా  కార్టాప్ హైడ్రోక్లోరైడ్ SP ఎకరానికి 400 గ్రా/ఎ లేదా ఐసోసెక్లోసిరాయ్ 20 మి.లీ/ ఎకరాకు పిచికారీ చేయాలి.
• సెప్టెంబరులో కొన్ని ప్రాంతాల్లో బ్యాక్టీరియా ఎండాకు తెగులు ఆశించకుండా ముందుగా కాపర్ ఆక్సిక్లోరైడ్ 30 గ్రా స్ట్రెప్టో సైక్లిన్ లేదా  స్ట్రెప్టోమైసిన్ / 10 లీటర్ నీటికి  చొప్పున కలిపి పిచికారి చేయాలి.
• ఆకు నల్లి ఉధృతి ఎక్కువగా గమనిస్తే స్ట్రెప్టోమైసిన్  200 మి.లీ ఎకరాకు 200 మి.లీ నీటిలో  కలిపి పిచికారి చేయాలి .
• వరి నాట్లు ఆలస్యమైన ప్రాంతాల్లోఉల్లి కోడు ఎక్కువగా ఆశిస్తుంది . నాటిన  16 – 20 రోజులు లోపు కార్బోఫురాన్ 3 సి జి  10 కిలోలు లేదా ఫిప్రోనిల్ 0.3 కిలోలు 8 కిలోలు, 20 – 25 కిలోలు ఇసుకలో  కలిపి చల్లాలి.
• సెప్టెంబర్ నెలలో కొన్ని ప్రాంతాల్లో సుడి  దోమ ఆశించి సుడులు, సూడులుగా వరి పైరు ఎండిపోతుంది. పొలంలో అ డ్డంగా నడుస్తూ మొక్క మొదళ్ల దగ్గర నీటి పై భాగంలో దోమను గమనిస్తే పొలంలో నీటిని తీసేసి ఆరబెట్టాలి. తదుపరి పలచగా నీరు పెట్టి పైమెట్రోజైన్100 గ్రాములు లేదా ట్రిప్ లు మీ బొథైరం 96 మి.లీ /ఎకరాకు 200 మి.లీ. నీటిలో కలిపి పిచికారి చేయాలి.

ప్రత్తి :-  పేనుబంక, పచ్చ దోమ ,తామర పురుగు, తెల్ల దోమ రసం పీల్చే పురుగులు ఎక్కువగా ఆశిస్తాయి. తొలి దశలోనే ఎకరాకి 10 పసుపు 10 నీలి రంగు జిగురు అట్టలను అమర్చాలి. అజాడిరాక్టిన్ 1500 పిపిఎం లేదా వేప నూనెను 5 మి .లీ నీటిని చొప్పున ఎకరాకు 1000 మి.లీ  దానికి తగినంత సర్ఫ్ కలిపి పిచికారీ చేయాలి.

10 రోజుల తర్వాత ఏసెఫేట్  + ఇమిడాక్లోప్రిడ్ 300 గ్రా. లేదా 400 మీ.లీ  లేదా ఫ్లోనికామిడ్ 60 గ్రా. ఎకరానికి పిచికారి చేయాలి. వర్షాభావ పరిస్థితుల్లో స్ప్రింక్లర్ల ద్వారా నీటిపారుదల అందించాలి. వరుస వదిలి వరుసకు నీరు అందించాలి.

మొక్కజొన్న :-   మొక్కజొన్నలో కత్తెర పురుగు ఆశించే అవకాశం ఎక్కువ ఎకరాకు 4 లింగాకర్ష బుట్టలు పెట్టి వరుసగా 3 రోజులు పాటు 8 నుంచి 10 రెక్కల పురుగులు గమనిస్తే వెంటనే క్లోరాంత్రానిలిప్రోల్ 0.4 మి.లీ లేదా స్పైనోసాడ్ 0.5 మి.లీ  ఇమామెక్టిన్ బెంజోయెట్ 0.4 గ్రా. లీటరు నీటికి కలిపి పిచికారీ చేయాలి.

జల్లు పిచు (Tasseling/Silking) దశలో  డ్రిప్ (బిందు సేద్యం)ద్వారా నీటిని అందించి పంట కీలక దశలో నీటి ఎద్దడికి గురి కాకుండా చూడాలి. నీటి లభ్యత తక్కువగా ఉంటే వరుస విడిచి  వరసకు  నేల పొడిగా ఉండకుండా నీరు అందించాలి.

పైపాటుగా ఎరువులు వేయలేనప్పుడు నానో యూరియా  500 మి.లీ  లేదా 19 :19:19, 20:20:20 10 గ్రా. లేదా యూరియా 20 గ్రా. లీటర్ నీటిలో కలిపి పిచికారి చేయాలి.

కంది :- పైరు 60 – 65 రోజుల దశలో నిప్పింగ్  (తలత్రుంచాలి ) దీనికి  గాను చిన్నపాటి యంత్రాలు (బ్యాటరీ ఆపరేటెడ్ ఫోన్ లు)  లభ్యమవుతున్నాయి. వాటిని వాడాలి .

ఆలస్యంగా వేసిన కంది పంటలో కలుపు లేకుండా అంతర కృషి చేయాలి.

మధ్యంతర కలుపు :

• ప్రస్తుతం ఉన్న ఎల్ నినో దృష్ట్యా మధ్యంతర కరువు పరిస్థితులు నెలకొనే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో అసలు వరి పంట సాగు చేయని చోట ఆయా ప్రాంతాల అనుకూలతను బట్టి పెసలు లేదా మినుములు సాగు చేయవచ్చు.
• రబీ యాసంగిలో మొక్కజొన్న, శనగ , కుసుమ, జొన్న లేదా పొద్దు తిరుగుడు లేదా స్వల్పకాలిక కూరగాయలు వంటి పంటలను నీటి లభ్యతతో ఆధారంగా ఎంపిక చేసుకుని సాగు చేయాలి.
• నేలలో తేమ తగ్గిపోతుంటే అలసందలు లేదా గోరుచిక్కుడు పశుగ్రాసం మరియు జొన్న పంట (డ్యూయల్ పవర్ వన్ జొన్న) లేదా ప్రొద్దుతిరుగుడు లేదా స్వల్ప కాలిక కూరగాయలు వంటి పంటలను నీటి లభ్యత ఆధారంగా ఎంపికచేసుకొని సాగు చేయాలి .
• పడ్డ ప్రతి వర్షపు బొట్టుని సంరక్షించుకునే విధంగా పొలంలో రంధ్రాలను మూసివేయడం, ఫర్రోలను ఓపెన్ చేయడం లేదా నీటి కుంటలు ఏర్పాటు చేయడం మంచిది.
• పంట కీలక దశలో నీటి ఎద్దడికి గురికాకుండా స్ప్రింక్లర్లు లేదా డ్రిప్ ద్వారా నీటిని అందించడం లేదా వరుస విడిచి వరుసకు నీరు పెట్టడం వల్ల దిగుబడి తగ్గకుండా చూసుకోవడమే కాక నీటిని ఆదా చేయవచ్చు.
• నేలలో తేమ తగినంత లేనప్పుడు ఎరువులు వేయకుండా పోషకాలను పిచికారి ద్వారా అందించాలి.

ఈ విధంగా పంటను బట్టి, నీటి లభ్యతను బట్టి అందుబాటులో ఉన్న అన్ని వనరులను సద్వినియోగం చేసుకుంటూ ఎల్ నినో ప్రభావాన్ని తగ్గించుకొని వివిధ పంటల్లో అధిక దిగుబడిని పొందడానికి కృషి చేయాలి.

డా. ఎన్. రామ గోపాల వర్మ, డా.యమ్. రఘువీర్, డా. యమ్. సురేష్,  కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం, పిజెటిఎయు అదిలాబాద్, ఫోన్ : 99120 79464