టమాటా ధరలు పడినా… లాభాలు తెచ్చే విలువ ఆధారిత ఉత్పత్తులు

భారతదేశం ప్రపంచంలో అతిపెద్ద టమాటా ఉత్పత్తిదారుల్లో ఒకటి. ఆంధ్రప్రదేశ్ టమోటా ఉత్పత్తిలో దేశంలో ఒక ప్రధాన రాష్ట్రంగా ఉంది. గణాంకాల ప్రకారం, గత సంవత్సరాల్లో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో టమోటా ఉత్పత్తి లక్షల టన్నుల వద్ద ఉంది, 2025–26 సీజన్‌లో టమోటా ధరలు ఆటంకంగా పడిపోయాయి. ముఖ్యంగా రాయలసీమ ప్రాంతాల్లో భారీ ఉత్పత్తి కారణంగా సరఫరా ఎక్కువ ఉండటంతో, కొన్నిసార్లు ₹8/కిలోల నుండి ₹10/కిలో వరకు మాత్రమే దిగిన సందర్భాలు ఉన్నాయి. ఈ పరిస్థితి 2026-2027 లో కూడా సరఫరా–డిమాండ్ అసంతులనం దృష్ట్యా పడిపోవచ్చు. భారతదేశంలో గత ఐదు సంవత్సరాలుగా (2020-2025) టమోటా ధరలు తీవ్ర అస్థిరతను చూపించాయి, రుతుపవనాల సంబంధిత సరఫరా గొలుసు అంతరాయాల కారణంగా, కనిష్టంగా ₹4-10/kg నుండి ₹200/kg కంటే ఎక్కువ గరిష్ట స్థాయికి చేరుకుంది. పంట నష్టం కారణంగా జూలై-ఆగస్టు మరియు అక్టోబర్-నవంబర్‌లలో రిటైల్ ధరలు తరచుగా పెరుగుతున్నాయి.

ముఖ్యంగా, టమాటా వేసవి మరియు శీతాకాలాలలో సమృద్ధిగా పండిస్తాము. సాధారణంగా, టమాటాను కూరగాయలుగా పరిగణిస్తాము; ఎందుకంటే టమోటా ను కూర రూపంలో ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తుంటారు. టమోటాలను వివిధ రకాలుగా, పచ్చిగా లేదా వండిన రూపంలో, అనేక వంటకాలు, సాస్‌లు, సలాడ్‌లు మరియు పానీయాలలో ఉపయోగిస్తారు. విటమిన్లు, ఖనిజాలు మరియు యాంటీఆక్సిడెంట్లను, ముఖ్యంగా విటమిన్ సి, విటమిన్ కె మరియు లైకోపీన్ ను కలిగి ఉంటాయి. గుండె ఆరోగ్యం, కంటి ఆరోగ్యం మరియు రోగనిరోధక శక్తి వంటి ప్రయోజనాలను అందిస్తాయి.

టమోటాలను ఎక్కువ కాలం నిల్వ చేయలేము. పీక్ సీజన్‌లో, దాదాపుగా 25 శాతం పంట కోత అనంతరం సరైన నిర్వాహణ లేక పోవడం వలన పనికి రాకుండా పాడై పోతాయి. ప్రతి ఏడాది అధిక ఉత్పత్తి, సరైన భద్రపరచు విధానాలు  లేకపోవడం, మరియు అప్రతిష్టిత రవాణా సదుపాయాల కారణంగా పెద్ద మొత్తంలో టమోటాలు వృథా అవుతున్నాయి. దీనివల్ల రైతులకు భారీ ఆర్థిక నష్టం జరుగుతోంది. మరి తక్కువ ఉత్పత్తి కాలంలో వినియోగదారులు ఖరీదైన, ఎక్కువ ప్రాసెసింగ్ మరియు దిగుమతి చేయబడిన టమోటా కాంసంట్రేట్లపై ఆధారపడాల్సి వస్తుంది.

2024 నాటికి, భారతదేశంలో టమోటాలలో కేవలం 1% మాత్రమే ప్రాసెస్ చేయబడ్డాయి, దీని వలన మార్కెట్ సరఫరా-డిమాండ్ అసమతుల్యతలకు ఎక్కువగా గురవుతుంది. 2026లో మార్కెట్‌లో టమోటా ధరలు తగ్గి రైతులకు నష్టాలు ఏర్పడవచ్చు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం రైతుల అమ్మకానికి సహకరించడానికి, టమోటాను నేరుగా కొనుక్కుంటోంది. సాధారణంగా టమోటా సీజన్ (డిసెంబర్ – మార్చి) లో విస్తృత ఉత్పత్తి ఉన్నప్పుడు, సరైన విలువ అభివృద్ధి చేయకపోతే ఉత్పత్తికి సరిపోయే ధర రాకపోవచ్చు. టమోటా పండ్లను ఉపయోగించి వివిధ విలువ ఆధారిత ఉత్పత్తులుగా మార్చడం ద్వారా ఇలాంటి నష్టాలను నివారించవచ్చు.

టమాటాతో తయారు చేసే వివిధ విలువ ఆధారిత ఉత్పత్తులు ఏమనగా టమాటా గుజ్జు, పేస్ట్, (టమాటాలను ఉడికించి చిక్కగా తయారు చేసిన ఉత్పత్తి) ప్యూరి (చిక్కగా ఉండే రసం, కూరగాయ వంటల్లో ఉపయోగిస్తారు), జ్యూస్/రసం (తాజా టమాట రసం), కెచప్, సాస్ (టమాటా గుజ్జుతో తయారు చేసే సాస్), చట్నీ, పచ్చడి (ఆవకాయ లేదా ఉల్లిగడ్డ పచ్చడిలా తయారు చేసిన ఉత్పత్తి), టమోటా వరుగులు, టమోటా పొడి (ఎండబెట్టిన టమాటలను పొడి రూపంలో తయారు చేసిన ఉత్పత్తి), టమాటా క్యాండీ (చక్కెరతో తయారు చేసిన తీపి పదార్థం) మరియు టమాటా జామ్ (టమాటాతో తయారుచేసే తీపి ఉత్పత్తి) మొదలగునవి. మనదేశంలో ముఖ్యంగా పట్టణ ప్రాంతాల్లో, టమాటా సాస్ మరియు కెచప్  మెగ్గి మరియు కిసాన్ వంటి బ్రాండ్ల ద్వారా చాలా ప్రాచుర్యం పొందాయి.

డీహైడ్రేటెడ్ టమోటాలు మరియు టమోటా పౌడర్, టమోటా ప్యూరీ మరియు కెచప్ కంటే అనేక ఉపయోగాలు ఉన్నాయి. ఎక్కువ కాలం నిల్వ ఉండటం, అధిక పోషక సాంద్రత మరియు అదనపు చక్కెరలు మరియు ప్రీజర్వేటివ్స్ లేకపోవడం వీటీ విశిష్టత.

నిర్జలీకరణ లేధా డీహైడ్రేషన్ పద్దతి అంటే చెడిపోకుండా ఉండటానికి నియంత్రిత పరిస్థితుల్లో ఆహార పదార్ధము నుండి నీటిని తొలగించే ప్రక్రియ.  సాధారణంగా ఎండబెట్టడం లేదా సౌర డీహైడ్రేటర్, ఓస్మోటిక్ డీహైడ్రేషన్, ఫ్రీజ్-డ్రైయింగ్  పద్ధతులు ఉపయోగించి నిర్జలీకరణ ఉత్పత్తులు తయారు చేస్తారు.

డీహైడ్రేటెడ్ టమోటాలు మరియు టమోటా పౌడర్ ను  తయారు చేసే విధానం :

1. అధికంగా లభించే టమోటాలను సేకరణ: రైతుల మార్కెట్లు, వ్యక్తిగత రైతులు, మరియు వ్యవసాయ సహకార సంఘాల నుండి అధికంగా ఉత్పత్తి అయిన టమాటాలను సేకరించాలి.
2. ఎండబెట్టడం: టమాటాలను నీటితో బాగా కడిగి, తుడిచి, ముక్కలుగా కోయండి. ముక్కలను ట్రేలలో వేసి ఎండలో లేదా సోలార్ డ్రైయర్‌లో ఆరబెట్టాలి. ఉపయోగాన్ని బట్టి మరియు సూక్ష్మజీవుల పెరుగుదలను నివారించడానికి ఉప్పు మరియు పసుపును కూడా జోడించవచ్చు.
3. ప్యాకేజింగ్: ఆరిన తర్వాత, ముక్కలను LDPE ప్యాక్‌లలో వాక్యూమ్‌లో ప్యాక్ చేయవచ్చు లేదా గాలి చొరబడని కంటైనర్లలో నిల్వ చేయాలి.
4. పొడి చేయడం: పూర్తిగా ఎండిన టమాటా ముక్కలను మిక్సీ లేదా గ్రైండర్ ద్వారా మెత్తగా పొడి చేసి గాలి చొరబడని కంటైనర్లలో/ చిన్న చిన్న సాచెట్లలో వాక్యూమ్ సీల్ చేసి భద్రపరాచలి.

డీహైడ్రేటెడ్ టమోటాను వాడే విధానం :

డీహైడ్రేటెడ్ టమాటా ముక్కలను ఉడికించిన నీటిలో 3 నుండి 5 నిమిషాలు ముంచడం ద్వారా సులభంగా తిరిగి హైడ్రేట్ చేయవచ్చు మరియు కట్ చేసిన టమాటాల మాదిరిగానే ఉపయోగించవచ్చు. వీటిని చట్నీల తయారీలో, కూరలలో మొదలైన వాటిలో ఉపయోగించవచ్చు.

టమోటా పౌడర్ను వాడే విధానం :

టమాటా పొడిని సూప్‌లలో, గ్రేవీలలో, కూరలలో మరియు తినడానికి సిద్ధంగా ఉన్న మరియు తయారుగా ఉన్న అనేక ఉత్పత్తులలో ఉపయోగించవచ్చు.

ఉపయోగాలు

పండ్ల వృథా తగ్గింపు:

ఈ ప్రాసెసింగ్ ద్వారా, విటమిన్లు, ఖనిజాలు మరియు అన్ని పోషకాలను సాస్, పచ్చడి, కెచప్ మొదలైన వాటి కంటే ఎక్కువగా కాపాడవచ్చు.

సేంద్రీయ-సహజసిద్ధమైన ఉత్పత్తి :

ఎటువంటి రసాయనాలు, రంగులు లేదా ప్రిజర్వేటివ్లు ఉపయోగించకుండా 100% సహజమైన ఉత్పత్తి.

ఏటా అందుబాటులో ఉండే ఉత్పత్తి:

అలాగే, ఏడాది పొడవునా టమాటాలు వాటి అసలు రుచి మరియు సువాసనను ఆస్వాదించవచ్చు.

దీర్ఘకాలిక నిల్వ సామర్థ్యం:

టమాటాల ధర చాలా ఎక్కువగా ఉండే ఆఫ్ సీజన్‌లో మరియు అధికంగా ఉత్పత్తి అయిన సీజన్ లో ఈ డీహైడ్రేటెడ్ టమోటా ముక్కలు మరియు టమాటా పొడి వృథాను తగ్గించడం, అలాగే వినియోగదారులకు ఖరీదు తక్కువగా ఉండే సేంద్రీయమైన ప్రత్యామ్నాయాన్ని అందిస్తాయి. టమాటా పొడి సరిగ్గా భద్రపరిస్తే 1 సంవత్సరానికి పైగా నిల్వ ఉంటుంది.

వినియోగదారుల ఉపయోగం :

వినియోగదారులు టమాటా పొడిని తమ వంటల్లో సులభంగా కలుపుకొని, తాజా టమాటాల అవసరం లేకుండా రుచిని మెరుగుపరచుకోవచ్చు.

డా. విమల బీరా, డా. పి.వి.కె. జగన్నాధ రావు, డా. ఎన్. భారతి, & డా. సి.హెచ్. ముకుంద రావు, సహాయ పరిశోధన సంచాలకులు, ప్రాంతీయ వ్యవసాయ పరిశోధనా స్థానం, అనకాపల్లి ఆచార్య ఎన్.జి. రంగా వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం, ఫోన్ : 80086 00915