మామిడిలో పోషక విలువలు-ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు

మామిడిపండు మన భారతదేశంలో మరియు దక్షిణ ఆసియా ఖండంలో పుట్టడం మనం గర్వపడవలసిన విషయం. మామిడి శాస్త్రీయ నామం మ్యాంగో ఫెరా ఇండికా. దీనిలో టెంక పెద్దగా ఉండడంతో దీనికి స్టోన్ పండు లేదా డ్రుప్ అంటారు. ఇది అనాకార్డీయేసి కుటుంబంకు చెందిన పండు. అత్యధిక ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు గల జీడిపప్పు, పిస్తా, బాదం అనేవి కూడా ఇదే కుటుంబానికి చెందడం గమనార్హం. మామిడి పండ్లు అనగానే నోరూరని వారెవరు ఉండరేమో ! వాటిలో కూడా రంగు రుచితో పాటు అనేక పోషక విలువలు కలిగిన ఈ పండు ఆకర్షణీయమైన పసుపు రంగు కలిగి, దేనితోను పోల్చలేని రుచి కలిగి, మంచి వాసన మరియు అత్యధిక అవసరమైన పోషకాలు ఉండడంతో దీనిని కింగ్ ఆఫ్ ఫ్రూట్స్ (పండ్లలో రారాజు) అంటారు. సంవత్సరం అంతా వేచి చూసి తినాలి అనిపించే ఈ పండులో ఏ ఏ పోషక విలువలు ఉన్నాయో ఏ విధంగా అవి ఆరోగ్యానికి ఉపయోగపడతాయో తెలుసుకుందాం. మామిడి చెట్టులో ఉండే ప్రతిభాగం అంటే బెరుడు, ఆకులు, పండ్లు, తోలు, విత్తనంలో పోషకాలు మరియు ఆరోగ్యానికి ఉపయోగపడే లక్షణాలు కలిగి ఉంటాయి.

మధుమేహ వ్యాధిగ్రస్తులకు:

ప్రతి 100 గ్రాముల మామిడి గుజ్జు 175 కేలరీలు నుండి 250 కిలో కేలరీలు వరకు శక్తిని ఇస్తుంది. పండిన లేదా బాగా పండిన పండ్లలో గ్లైసిమిక్ ఇండెక్స్ (GI) అనేది మాధ్యమంగా (51 – 56) ఉంటుంది. గ్లైసిమిక్ ఇండెక్స్ అనేది ఆహారానికి కేటాయించబడిన సంఖ్య 0-100 మధ్య ఉంటుంది. GI అంటే ఆహారం తీసుకున్న తర్వాత ఎంత మేర మరియు ఎంత త్వరగా చక్కెర స్థాయిలు పెరుగుతాయో తెలిపే కొలమానం. ఇది చక్కర స్థాయిని అమాంతంగా పెంచకపోయినప్పటికీ వీటిలో ఉన్న కార్బోహైడ్రేట్లు వలన ఎక్కువ మామిడి పండ్లు తీసుకునే వారిలో చక్కెర స్థాయిలు పెరుగుతాయి, అందుకే మితంగా తీసుకోవాలి. ఆ సమయంలో ఒక పూట భోజనమును తగ్గించి లేదా తీసుకోక పోవడం వలన కేలరీలను అదుపులో ఉంచుకోవచ్చు. మామిడి పండ్లు రకాలను బట్టి మరియు పక్వతను బట్టి పోషక విలువలు ఆధారపడి ఉంటాయి. మామిడిలో స్థూల మరియు సూక్ష్మ పోషకాలు ఉంటాయి.

కంటి చూపుకు :

మామిడిలో ఉండే కెరోటినాయిడ్స్ ఆల్ఫా, బీటా, గామా కెరోటిన్లను కలిగి 25 రకాల వరకు ఉంటాయి. అన్నిటిలో ఆల్ఫా– ట్రాన్స్, బీటా-కెరోటిన్ అనే కెరోటినాయిడ్ 60% ఉంటుంది. అందుకే సంవత్సరం మొత్తంలో ఈ రెండు నెలలు మామిడి పండ్లను ఎక్కువగా తీసుకున్న వారిలో సంవత్సరానికి సరిపడా కెరోటినాయిడ్స్ లభిస్తాయి కానీ అదే సమయంలో మధుమేహం రాకుండా ఉండడానికి చక్కర స్థాయిలను దృష్టిలో పెట్టుకోవాలి.

యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు :

ఫైటో కెమికల్స్, యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు, బీటా-కెరోటిన్ ఇన్ఫ్లమేషన్ ను తగ్గిస్తాయి. మామిడి గుజ్జు 200 నుండి 400 గ్రాములు 8 వారాలపాటు తీసుకున్న వారిలో ఇన్ఫ్లమేషన్ తగ్గినట్టు శాస్త్రీయంగా నిరూపించబడింది. అందువలన వీటిని పురాతన వైద్యాలలో వాడుతారు. ప్రతి 100 గ్రాములలో 1.5 నుంచి 2.00 గ్రాముల పీచు పదార్థం ఉంటుంది. దీని వలన మలబద్ధకం పోయి జీర్ణాశయ సమస్యలు తగ్గుతాయి. మామిడి తొక్కలో బయోయాక్టీవ్ కాంపౌండ్స్ ఉంటాయి. ఇది మానవుని ఆరోగ్యానికి మేలు చేస్తాయి.

విటమిన్లు, మినరల్స్ :

మామిడిలో విటమిన్లు, మినరల్స్ మిల్లీగ్రాములు మరియు మైక్రో గ్రాములు లో కలిగి ఉంటాయి. మామిడిని ఎక్కువగా తీసుకోవడం వలన వీటి విలువలు కూడా మన శరీరంలో అధికంగా చేరుతాయి. విటమిన్-డి కాల్సీఫెరాల్ రూపంలో 3.62 నుండి 3.91 మైక్రో గ్రాములు వరకు ఉంటాయి. వంద గ్రాముల మామిడిలో విటమిన్-సి 186 మిల్లీగ్రాములు వరకు ఉంటుంది. ముప్పావు కప్పు (3/4) మామిడి గుజ్జు ద్వారా 50% రోజువారీ కావాల్సిన విటమిన్ సి లభిస్తుంది. విటమిన్లు A, D, E, K లు మరియు బి విటమిన్లు అధికంగా ఉంటాయి. విటమిన్ బి కాంప్లెక్స్ గా బి1, బి2, బి3, బి5, బి6, బి8, బి9 లు అన్నీ ఒకే పండులో ఉండడం గుర్తించదగినది.
మామిడిపండులో పోషక విలువలు పుష్కలంగా ఉంటాయి. శక్తి, కార్బోహైడ్రేట్లు, కొవ్వులు, విటమిన్లు, మినరల్స్, పీచు పదార్థాలు, కొన్నిపిగ్మెంట్లు విలువలు క్రింది పట్టికలో పొందుపర్చబడింది (Table 1). మామిడి చెట్టు పండ్లు, ఆకులు, బెరడు, వేళ్లలో మాంగో ఫెరీన్ అనే రసాయన పదార్థం కలిగి ఉంది. కొలెస్ట్రాల్ ను స్థిరంగా ఉంచుతుంది. ఈ పండు యాంటీ డయాబెటిక్, యాంటీ బ్యాక్టీరియా యాంటీ క్యాన్సర్ గా పని చేస్తాయి.

డా.జి.ప్రియా సుగంధి (ఆహారం మరియు పోషక విభాగం శాస్త్రవేత్త),
డా.శివకృష్ణ కోట (కార్యక్రమ సమన్వయకర్త),
డా.ఐ.తిరుపతి (పంట ఉత్పాదక శాస్రవేత్త),
డా. యు. స్రవంతి, (ఉద్యాన శాస్రవేత్త),
ఏ.నాగరాజు (కీటక శాస్రవేత్త),
కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం, బెల్లంపల్లి, మంచిర్యాల