కనుమరుగైన  సంప్రదాయ వరి ధాన్య వంగడాల పునరుద్ధరణ – పరిశీలన

భారతదేశంలో సనాతనంగా వరి బియ్యాన్ని లక్ష్మీదేవిగా పూజించే సంప్రదాయం ఉంది. అన్ని శుభ కార్యాల్లో వరి బియ్యాన్ని తప్పని సరిగా వాడే ఆచారంగా ఉంది. ప్రపంచంలో అత్యంత జనాభా గల దేశం మనది (1.4 బిలియన్లు). నానాటికి పెరుగుతున్న జనాభా ఆహార అవసరాలు తీర్చడానికి హరిత విప్లవం దోహద పడిందనడంలో సందేహం లేదు. సాంప్రదాయ వరి వంగడాల దిగుబడి తక్కువగా ఉండటం వలన అధిక దిగుబడినిచ్చే పంటలు, కీటకాల తెగుళ్ళను సమర్థవంతంగా తట్టుకొని మనగలిగే అధునాతన వరి వంగడాలు రూపొందించబడి దేశంలో ఆహారం కొరత నివారించబడింది. ప్రస్తుతం మన దేశం ధాన్యపు గింజలు ఉత్పత్తిలో స్వయం సమృద్ధి సాధించి ఆహార భద్రతకు తోడ్పడుటమేగాక ఎగుమతికి దోహదపడుతోంది. ఈ క్రమంలో వివిధ ప్రాంతాల్లో, రాష్ట్రాల్లో పూర్వ కాలం నుండి సాగులో ఉన్న వరి ధాన్య వంగడాలు సాగు తగ్గి వాటి మనుగడ  ప్రశ్నార్థకమై కనుమరుగైన ఉదాంతాలు కోకొల్లలుగా ఉన్నాయి. వీటి జన్యువులు అంతరించిపోకుండా కాపాడుకునే బాధ్యత మన శాస్త్రజ్ఞుల మీద రైతాంగం మీద ఆధారపడి ఉంది. 2024 – 25 సంవత్సరంలో మన దేశ ఆహార ఉత్పత్తి 358 మిలియన్ టన్నులు కాగా అందులో వరి ధాన్య ఉత్పత్తి 150 మిలియన్ టన్నులుగా నమోదయింది. పూర్వం సాగులోఉన్న రకాలు మన దేశ పొలాల నుండి, వంటశాలల నుండి అదృశ్యమై దశాబ్ద కాలమయ్యింది. తరతరాలుగా సాగులో ఉ న్న వరి వంగడాలు ఈ మధ్యకాలంలో రైతాంగం విత్తన దోపిడి / నిల్వదారులు ప్రభుత్వేతర సంస్థలు, రెస్టారెంట్లు, కొన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల చొరవ వలన తిరిగి సాగులోనికి కొనిరాబడుతున్నాయి. పునరుద్ధరణ లక్ష్యంగా 1966 ప్రాంతంలో మన దేశంలో ఒక లక్ష వరి ధాన్యాల రకాలు ఉండేవి 2004 సంవత్సరాన్ని సంయుక్త దేశాలు అంతర్జాతీయ వరి ధాన్యాల సంవత్సరంగా ప్రకటించబడింది అదే సంవత్సరం కేరళలో నెలకొల్పాడ్పడిన “థనాల్” అనే (NGO) ‘సేవ్ అవర్ రైస్’  అనే ఉద్యమాన్ని “కుంభలంగి” అనే గ్రామంలో మొదలుపెట్టడం జరిగింది. ఈపాటికి లక్ష వరిధాన్య రకాలు 30 వేలకు పడిపోయాయి. ఇవి ప్రధానంగా వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయాల్లోని విత్తన బ్యాంక్ లో నిక్షిప్తమై ఉన్నాయి. రైతుల కమతాల్లో కనిపించలేదు. థనాల్ తమిళనాడులోని CREATE (లాభ రహిత సంస్థ) తో జతకట్టి ఉద్యమాన్ని నడిపింది. క్రమంగా ఈ ఉద్యమం తమిళనాడు, కేరళ, కర్ణాటక, ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రాలకు వ్యాపించింది. ఈ వరి వంగడాల ఉద్యమం ప్రధానంగా దక్షిణాది రాష్ట్రాల్లో ప్రభావం చూపించింది. దాని ఫలితంగా గత 15 సంవత్సరాల కాలంలో ఈ రాష్ట్రంలో వరి వంగడాల పునరుద్ధరణ అతి వేగంగా జరిగింది.

Readmore :-Paddy Seed Varieties: వరి రకాల విత్తనోత్పత్తిలో తీసుకోవాల్సిన మెళకువలు.!

‘తానాల్’  ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్ సి. జయకుమార్  ప్రకారం కేరళలో ప్రస్తుతం దాదాపు 25 రైతు సంఘాలు వివిధ ప్రాంతాల్లో సనాతన వరి వంగడాలు సాగు చేస్తున్నాయి. తానాల్ వయనాడ్‌ కేంద్రంలో 330 వరి వంగడాలు నిల్వ చేయబడ్డాయి. ప్రస్తుతం మార్కెట్లో గిరాకీ పెరగడం వలన తిరువనంతపురంలో ఒక సాంప్రదాయ వరి వంగడాల విత్తన దుకాణం తెరవబడింది.  కైమా, జీర కాసాలా, జీరగ సాంబ వరి రకం బిర్యానీ తయారీకి ప్రసిద్ధ గాంచింది . తొండి, మాపిళ్లై సాంబ రకాలు కూడా కేరళలో ప్రాచుర్యం పొందాయి. ఈ సాంప్రదాయ వరి వంగడాలు అన్నం కొంచెం తింటేనే కడుపు నిండుతుంది. ఎక్కువ కాలం నిలువ ఉంటుంది. చాలా రుచికరంగా ఉంటుంది. ఇవే వీటి  ప్రత్యేక లక్షణలు. తెల్ల వరి వంగడాలతో పోలిస్తే దేశంలో వివిధ ప్రాంతాల్లో సాగు చేయబడే వరి రకాలను పరిశీలిస్తే ఆంధ్రప్రదేశ్ నెల్లూరు మొలకలు,చిట్టి ముత్యాలు తమిళనాడు మాపిళ్ళై సాంబా, పట్టారై సాంబా కేరళ కైమా ,ఇలుప్పం పూస సాంబ, జరగా సాంబ కర్ణాటక రాజముడి తూర్పు, ఉత్తరప్రదేశ్‌కు చెందిన కాలానమక్ రైస్, బుద్ధ రైస్  పశ్చిమ బెంగాల్‌ రాధాతిలక్ రైస్, చాపాసావ్ ,తిలక చారి పూర్వం సాగులో ఉండేవి. కర్ణాటక కోస్తాలోని నెట్టానిగె గ్రామంలో పద్మశ్రీ సత్యనారాయణ బేరి 100 సంప్రదాయ వరి ధాన్య రకాలను ఇంటి వెలుపల పెంచుతున్నారు. అతను మన దేశం నుండి శ్రీలంక, జపాన్, ఫిలిప్పీన్స్, దేశాల నుండి 650 కి పైగా రకాలను సేకరించాడు.అందరూ అతడిని విత్తనాల సత్యన్న అని పిలుస్తారు. అతని వద్ద వరదలను తట్టుకునే ఏదేకున్హి ,నెరుగులి రకాలు మందులకు గుణమున్న దొడ్డబైరనెల్లు, కాలానామక్,  బుద్దావలి రకాలు ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం వాతావరణ మార్పులకు అనువైన సాంప్రదాయ వరి రకాలు సాగు చేసే అవసరం ఎంతైనా ఉందని చెబుతాడు.  బెల్తంగడి తాలూకా  బి.కె. దేవరరావు కుటుంబం 1988 నుండి 190 సాంప్రదాయ వరి వంగడాలను సంరక్షించి విత్తన బ్యాంకులను నెలకొల్పాడు. అతని వద్ద ఒక అసాధారణ సువాసన గల కాయమై అనే ఎర్ర వరి రకం ఉంది. అది అధునాతన  వరి రకాలకంటే మెరుగైనది. అలాగే ఛత్తీస్‌గఢ్‌ లోనిరాజ్‌నంద్‌గావ్ జిల్లాలో  ఖేంలాల్ దేవాంగన్ అనే గణిత ఉపాధ్యాయుడు 15 సంవత్సరాల క్రితమే 70 సాంప్రదాయ వరి వంగడాలను సాగు చేయ ఆరంభించారు. అతడు సాంప్రదాయ వరి రకాలు ఆరోగ్యప్రదమైనవి దీర్ఘకాలిక రకాలు నేల నుండి అధిక పోషకాలు గ్రహిస్తాయని చెబుతున్నాడు.

రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల జోక్యం / సహకారం :

కర్ణాటక రాష్ట్ర వ్యవసాయ విభాగం 2164 సాంప్రదాయ వరి వంగడాలను వివిధ పైర్లలో గ్రాంధికరణ చేసింది. వీటిలో ప్రధానంగా 1469 వరి రకాలు ఉండడం గమనార్హం. 2025 – 26 సంవత్సరంలో సాంప్రదాయ రకాలు   సంరక్షణ అభివృద్ధి పథకం ద్వారా 490 రైతులకు 1.3 కోట్ల ప్రోత్సాహకంగా ఇవ్వడం జరిగింది. వ్యవసాయ డిపార్ట్‌మెంట్ GI  రిజిస్ట్రేషన్ కు ఊతమిస్తుంది. ఖర్గా వరి, రాజముడి వరి, బీజాపూర్ జొలా, జోనీ బెల్ల, కుంభీముండ్లు రకాలు తమిళనాడు రాష్ట్రంలో కూడా ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహకం సంప్రదాయ వరి పొంగడాలను పునరుద్ధరించబడినడానికి తగు ప్రోత్సాహకాలు లభిస్తున్నాయి రాష్ట్రంలో హెరిటేజ్ వరి మిషన్ లో భాగంగా 10 సంవత్సరాలు క్రితమే 6 స్థానిక వరి రకాల సాగును ప్రోత్సహించడం జరిగింది. మాప్పిళ్ళై సాంబ, కరుపు , కవుని, తూయమల్లి, కాట్టు యానం, కిచిలి  సాంబ రకాలు ప్రస్తుతం వినియోగదారులు ఈ రకాలను బాగా ఇష్టపడుతున్నారు. తమిళనాడు రాష్ట్రం అంతట ఆర్గానిక్ దుకాణాల్లో అమ్ముడు అవుతున్నాయి. రైతులకు లాభసాటిగా ఉన్నాయి. ఈ వరి వంగడాల సాగు కరుప్పు కవుని రకం  కిలో 200 రూపాయలు అమ్ముతున్నారు. తమిళనాడులో లక్షలాది మంది రైతులు సాంప్రదాయ వరి రకాలను సాగు చేస్తున్నారని అంచనా.

ఆంధ్రప్రదేశ్ లో సాంప్రదాయంగా సాగు చేయబడి రకాలు సోనా మసూరి రకాలు (బిపిటి 5204) వెల కాలుకలు సన్న బియ్యం,నెల్లూరు బియ్యం జీరా సాంబ, (చిన్న ధాన్యం గల సువాసన రకం) MTU 1010 ప్రకాశం జిల్లాలోని సింగరాయకొండ ప్రాంతంలో సేంద్రియ వరి సాగుదారులు 100 స్థానిక సంప్రదాయ వరి వంగడాలను పునరుద్ధరించడం చేయడం జరిగింది. వీటి సాగుకు ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహం, సహాయ సహకారాలు అందించాల్సిన అవసరం ఉంది. తెలుగు రాష్ట్రాల్లో సాంప్రదాయ వరి రకాలను విస్తరించడానికి ఎంత కృషి జరిగినా వాటిని గుర్తించడం ఎలా అనే సమస్య వెంటాడుతూనే ఉంది. ఈ దిశగా చెన్నైలోని మైలాపూర్ లో 2017 లో షీలా బాలాజీ  అనే NGO చైర్ పర్సన్ వరి రకాలను బాగా చూసి, పరిశీలించి, రకాలను కొనవచ్చును. ఈ సంప్రదాయ వరి వంగడాలను ఆమెకు చెందిన మంజుక్కుడి గ్రామం తిరువారూర్ తాలూకాలో సాగు చేస్తున్నారు. విత్తన బ్యాంకుల్లో నిల్వ చేస్తున్నారు. గ్రామంలోని ఇతర ఔత్సాహిక రైతులతో కూడా చేరి 40 ఎకరాలు విస్తీర్ణంలో సాగు చేయడం జరుగుతుంది. దీనిలో భాగంగా మణిపూర్, మహారాష్ట్ర, మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లోని రైతులు కూడా భాగస్వాములైనారు వరి సాగు లేదా ధాన్యలక్ష్మి విస్తరణకు వారు తోడ్పడ్డారు.

పొలం నుండి నోటి వరకు  :

సంప్రదాయ వరి వంగడాలను ప్రాచుర్యానికి భోజనశాలలు కూడా తమ వంతు కృషి చేస్తున్నాయి. గోవాలోని ఎడిబుల్ ఆర్కైవ్స్  అనే రెస్టారెంట్ స్థానిక వరి రకం తబలాకన్ (కేరళలోని పాలక్కాడ్ లో సాగు చేయబడే ఎర్ర బియ్యం) పొక్కిలి అనే రకాలను వాడుతున్నారు.కలకత్తా లోని ‘అమర్ ఖమర్ ‘  అనే రెస్టారెంట్ స్థానిక వరి రకమైన సుగందీ, చీనేకామిని, కామిని అతాప్ లను  వాడి ప్రసిద్ధిగాంచింది. కోల్కతాలోని సియన్నా కేఫ్, కూడా సాంప్రదాయ రకాలైన చీనేకామిని, రాదా తిలిక్, తనక్చూర్, తైలాపాంజీ, అతాప్ లను వాడుతుంది. అని  యోకోచో అనే జపనీస్ రెస్టారెంట్  లో కనకచూర్, తైలాపాంజీ, అతాప్, కర్పూర కాంతి రకాలను వాడి ప్రసిద్ధి చెందింది.  “రెడ్ బయ్యర్” రెస్టారెంట్ షల్లీ ,మల్లిఫుల్ , ఖేజుర్ చారి రకాలను ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చింది. బెంగాల్ లో గోబిందో భోగ్, రధుని పాగోల్ అనబడే సుగంధ రకాలు చాలా ప్రసిద్ధి చెందాయి. ఉత్తర బెంగాల్ లో తైలాపాంజీ,  ఖేజుర్ చారి, రాధా తిలక్ ప్రసిద్ధి చెందాయి. ప్రతీ రకానికి ఒక ప్రత్యేకత ఉంది. అమర్ ఖమర్ అనే బియ్యం దుకాణంలో 100 సాంప్రదాయ వరి రకాలు ను అమ్మి ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చింది బెంగాల్ లో . గత సంవత్సరం అమర్ ఖమర్ ఫ్రాన్స్, జర్మనీ ,విదేశాల్లో కూడా కనకచూర్, కర్పూర కాంతి  చీనేకామిని, మోహన్ సాల్ రకాలను ప్రవేశపెట్టింది.

Readmore :-SRI Method of Paddy Cultivation: శ్రీ పద్ధతిలో వరి సాగు చేయడం ఎలా.?

హరిత విప్లవ  కారణంగా మన దేశంలో తరతరాలుగా సాగు చేయబడుతున్న సాంప్రదాయ వరి వంగడాలు రైతుల కమతాల్లో, వంటశాలల్లో తమ ఉనికిని క్రమంగా కోల్పోయి దాదాపు అదృశ్య దశకు చేరుకున్నాయి. అధునాతన అధిక దిగుబడినిచ్చే రకాలతో పోలిస్తే ఈ సాంప్రదాయ రకాలు అనేక ప్రత్యేక లక్షణాలు కలిగి ఉండడం వలన వీటిని పునర్దించడం తిరిగి కమతాల్లో సాగు చేయడం అత్యవసరం. ఇటీవల కాలంలో కొంతమంది ఔత్సాహికులు, విత్తన నిలవదారులు, సన్న చిన్న కారు రైతాంగం, భోజనశాలలు ఈ సాంప్రదాయ వరి వంగడాలను తిరిగి ప్రాచుర్యం గావించుటకు కృషి చేయడం ముదావహం. ఆయా రాష్ట్రాల్లో తిరిగి ప్రవేశపెట్ట దగ్గ వరి రకాలు ప్రధానంగా ఏంటంటే  :

ఆంధ్రప్రదేశ్  : మొలకొలుకులు, నెల్లూరు బియ్యం, జీర సాంబ, MTU – 110, చిట్టి ముత్యాలు, సోనామసూరి

కర్ణాటక  : రాజముడి, ఎదెకున్హి,నేరగులి,దొడ్డబైర నెల్ల కాయమో + బీజాపూర్ జోల,జోనీ బెల్ల, కుంభముడే / ఖర్గావరి,

తమిళనాడు  : మాప్పిళ్ళై సాంబా, ఇలుప్పై పూ సాంబ, కరుప్పు కవుని, తూయ మల్లి, పూంగార్, కాట్టుయానం, కిచిలి సాంబ.

కేరళ  : కైమా ,ఇలుప్పై పూ సాంబ, కుసాంబ / జరగా సాంబ,ధవళ కన్నన్, తొండి.

తూర్పు ఉత్తర ప్రదేశ్‌ : కాలా నమక్ రైస్, బుద్ధ రైస్.

పశ్చిమ బెంగాల్‌ : రాధుని గోపాల్, రాధా తిలక్ , చాపాసాల్, సుగంధి, చినేకామని, ఆతప్, కనకచూర్, తులైపంజి, కర్పూరక్రాంతి, సత్లామల్లిపూల్, ఖేజూరి చారి, గోబిందోభోగ్, మోహన్ సాల్.

గోవా  : తబలా, పోల్కలి

ప్రపంచ వాతావరణ మార్పులకు లోనవుతున్న ప్రస్తుత తరుణంలో సాంప్రదాయ వరి వంగడాలను పునర్ ప్రవేశపెట్టడం వాటి ప్రత్యేక లక్షణాలను (బెట్టను తట్టుకొనుట, క్రిమి తెగుళ్లను తట్టుకొనుట, నాణ్యమైన బియ్యం, ఔషధ గుణాలు) ఉపయోగించుకొని పెట్టుబడులు ఖర్చులను తగ్గించుకొని ఈ స్థిరమైన దిగుబడులను సాధించే దిశగా కృషి చేయవలసిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది దీనికి ప్రభుత్వపరంగా వివిధ రాష్ట్రాల్లో తగు ప్రోత్సాహకాలు అందించవలసిన విధానాలు రూపొందించ బడాలి.

డా. చెరుకూరి. వీర రాఘవయ్య , విశ్రాంత ప్రధాన శాస్త్రవేత్త ICAR – IIOR, హైదరాబాద్ , ఫోన్ నెంబర్ :- 9441352640.