ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఈ సంవత్సరం ఎల్-నినో ప్రభావం ఎక్కువగా ఉండి సాగు విస్తీర్ణం తక్కువగా నమోదు అయినది. అయితే నీటి వసతి ఉన్నచోట ఖరీఫ్ మరియు రబీ, రెండు కాలాల్లో తక్కువ సమయంలో కాపుకు వచ్చే ముఖ్యమైన నూనెగింజ పంటగా ప్రొద్దుతిరుగుడును సాగు చేయడం జరుగుతోంది. సాధారణంగా ఈ పంట 90–100 రోజులలో పూర్తవడం, తక్కువ నీటితో కూడా సాగు చేసుకునే అవకాశం ఉండటం వంటి లక్షణాల వల్ల రైతులకు ఇది మంచి ప్రత్యామ్నాయ పంటగా ఉపయోగపడుతుంది. ఈ నూనెలో అధికంగా అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలు (ముఖ్యంగా లినోలిక్ ఆమ్లం 55–65%) ఉండటం వలన, ఇది గుండె సంబంధ వ్యాధులు తగ్గించడంలో, కొలెస్ట్రాల్ స్థాయిలను నియంత్రించడంలో సహాయపడుతుంది. భారతదేశంలో ప్రొద్దుతిరుగుడు సాగు ప్రధానంగా కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ మరియు ఒడిశా రాష్ట్రాలలో ఎక్కువగా సాగులో ఉంది.
అనువైన వాతావరణ పరిస్థితులు :- ప్రొద్దుతిరుగుడు పంటకు సాధారణంగా 20–25°C ఉష్ణోగ్రత అనుకూలంగా ఉంటుంది. రబీ కాలంలో పగటి ఉష్ణోగ్రతలు మితంగా ఉండటం పంట ఎదుగుదలకు అనుకూలం. అయితే పుష్పించే మరియు గింజ నిండే దశల్లో అధిక ఉష్ణోగ్రతలు, ముఖ్యంగా 35°C కంటే ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల పరాగసంపర్కం మరియు గింజ నింపుదలపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. 40°C పైగా ఉష్ణోగ్రతలు పంట ఉత్పత్తి మరియు నూనె శాతాన్ని గణనీయంగా తగ్గిస్తాయి. అలాగే 12 గంటల పగటి సమయం ఉన్నట్లైతే మంచి ఎదుగుదల మరియు నూనెశాతం ఎక్కువ వస్తుంది.
Readmore :-Sunflower Cultivation: ప్రొద్దుతిరుగుడు పైరు సాగులో మేలైన యాజమాన్య పద్ధతులు
అనువైన నేలలు :- నీరు నిల్వ ఉండకుండా, మురుగు నీటి పారుదల కలిగిన ఎర్ర నేలలు, చల్కా నేలలు, రేగడి మరియు ఒండ్రు నేలలు ప్రొద్దుతిరుగుడు సాగుకు అనుకూలం. నేల ఉదజని (pH) సుమారు 6.5–8.0 మధ్య ఉన్నప్పుడు ఈ పంట ఏపుగా పెరుగుతుంది. ఈ పంట అధిక తేమను తట్టుకోలేకపోవుట వలన లోతట్టు ప్రాంతాలు మరియు సముద్రతీర ప్రాంతాలలో సాగుకు అనుకూలం కాదు. వర్షాధార సాగులో బరువైన నేలలు మేలైన ఫలితాలు ఇస్తే, నీటి వసతి ఉన్న పరిస్థితుల్లో తేలికపాటి నేలలు అత్యుత్తమంగా అనుకూలిస్తాయి. ఆమ్లత అధికంగా ఉన్న, చౌడు స్వభావం కలిగిన లేదా నీటి మురుగు సదుపాయం లేని నేలలు ఈ పంట సాగుకు సరిపోవు.
నేల తయారీ :- మెరుగైన మెలక శాతం మరియు దిగుబడులు పొందుటకు భూమిని 3–4 సార్లు దున్ని మెత్తని దుక్కిని ఏర్పరచాలి. బరువైన నేలలలో అయితే ఒకటి రెండు సార్లు కలియదున్ని చదును చేసిన తరువాత విత్తనాలు వేయడం శ్రేయస్కరం.
ప్రొద్దు తిరుగుడు పంటలో సాగుకు మేలైన సంకరాలు :
విత్తన మోతాదు:- ఎకరాకు సుమారు 2 కిలోల విత్తనము సరిపోతుంది.
విత్తనాలను నానబెట్టడం:- విత్తనాల మొలకశాతం పెరగడానికి ఒక కిలో విత్తనాన్ని ఒక లీటరు స్వచ్ఛమైన నీటిలో 14 గంటల పాటు నానబెట్టి, నీడలో అరబెట్టి విత్తితే మొలక శాతం పెరుగుతుంది.
విత్తన శుద్ధి:- ఆల్టర్నేరియా ఆకుమచ్చ తెగులు నివారణ కోసం ఇప్రోడియోన్ 25% + కార్బెండిజిమ్ 25% అనే మందును 2 గ్రాములు లేదా కార్బెండిజిమ్ 12% + మాంకోజెబ్ 63% మందును 2 గ్రాములు ఒక కిలో విత్తనానికి వాడి విత్తనశుద్ధి చేయాలి. నెక్రోసిస్ వైరస్ ఎక్కువగా కనిపించే ప్రాంతాల్లో థయోమిథాక్సామ్ 4 గ్రాములు లేదా ఇమిడాక్లోప్రిడ్ 5 గ్రాములు ఒక కిలో విత్తనానికి వాడి విత్తనశుద్ధి చేయడం అవసరం.
విత్తు సమయం:- ప్రొద్దు తిరుగుడు పంటను విత్తే సమయం దిగుబడిపై మరియు నూనె నాణ్యతపై ప్రభావం చూపుతుంది. రబీ సీజన్లో నవంబర్–డిసెంబర్లో, వేసవిలో నీటిపారుదల కింద జనవరి రెండవ పక్షంలో విత్తడం మంచిది. ఖరీఫ్ పంట కోత సమయం మరియు నేలలో అందుబాటులో ఉన్న తేమను బట్టి విత్తే సమయాన్ని నిర్ణయించాలి. ఖరీఫ్ పంట కోత అనంతరం పొలంలో తగినంత తేమ ఉన్నప్పుడు ఆలస్యం చేయకుండా విత్తడం మంచిది. విత్తడం ఆలస్యం అయితే పంట పుష్పించే దశ అధిక ఉష్ణోగ్రతలకు గురయ్యే అవకాశం ఉంటుంది.
విత్తు దూరం మరియు పలుచన చేయటం :- సరైన మొక్కల సాంద్రత అధిక దిగుబడికి ముఖ్యమైనది కావున తేలిక నేలల్లో వరుసల మధ్య 45 సెం.మీ., మొక్కల మధ్య 20–25 సెం.మీ. దూరం ఉండాలి. బరువైన నేలల్లో వరుసల మధ్య 60 సెం.మీ., మొక్కల మధ్య 30 సెం.మీ. ఉండేలా 2–3 విత్తనాలు ఒక కుదురులో వేయాలి. విత్తిన 10–15 రోజుల తరువాత ఆరోగ్యకరమైన ఒక మొక్కను ఉంచి మిగతావి తొలగించడం వల్ల పోషకాలు మరియు నీటికి పోటీ తగ్గి దిగుబడి పెరుగుతుంది.
ఎరువుల వాడకం : – ఎరువులను భూసార పరీక్ష ఫలితాల ఆధారంగా సమతుల్యంగా వినియోగించడం ద్వారా ప్రొద్దుతిరుగుడు పంటలో అధిక దిగుబడి మరియు నాణ్యమైన ఉత్పత్తిని సాధించవచ్చు. ఎకరాకు సుమారు 3 టన్నుల పశువుల ఎరువును విత్తడానికి 2–3 వారాల ముందు పొలంలో వేసి, నేలలో బాగా కలియదున్నాలి. వర్షాధార పంటలో: ఎకరాకు 24 కిలోల నత్రజని, 24 కిలోల భాస్వరం మరియు 12 కిలోల పొటాష్ అందించాలి. నత్రజనిని రెండు దఫాలుగా చేసి సగభాగం, విత్తే సమయంలో మరియు మిగిలిన సగభాగం విత్తిన 30 రోజుల తరువాత వేయడం మంచిది. భాస్వరం మరియు పొటాష్ ఎరువులను సాధారణంగా విత్తే సమయంలోనే వేయాలి. నీటిపారుదల కింద: ఎకరాకు 30 కిలోల నత్రజని, 36 కిలోల భాస్వరం మరియు 12 కిలోల పొటాష్ చొప్పున అందించాలి. నత్రజనిని మూడు దఫాలుగా చేసి 50% విత్తే సమయంలో, 25% మొగ్గ దశలో, మిగిలిన 25% పుష్పించే దశలో వేయాలి. మొత్తం భాస్వరం మరియు పొటాష్ ఎరువులను విత్తే సమయంలో వేయాలి. గంధకం లోపం ఉన్న నేలల్లో ఎకరాకు 55 కిలోల జిప్సం వేయడం ద్వారా గంధకం లోపాన్ని నివారించవచ్చు. బోరాన్ లోపం ఉన్న ప్రాంతాల్లో, పంట పుష్పించే దశలో బోరాక్స్ 2 గ్రా./లీటరు నీటికి చొప్పున కలిపి పిచికారి చేయవచ్చు.
Readmore :-Sunflower harvesting: ప్రొద్దు తిరుగుడు పంట కోత సమయం లో తీసుకోవలసిన జాగ్రత్తలు
నీటి యాజమాన్యం :- పంటకు నేల స్వభావాన్ని బట్టి 4–6 తడులు అవసరం. తేలిక నేలల్లో 8–10 రోజులకు ఒకసారి, నల్లరేగడి నేలల్లో 15 రోజులకు ఒకసారి నీరు పెట్టాలి. మొగ్గ దశ, పువ్వు దశ మరియు గింజ కట్టే దశల్లో నీరు తప్పనిసరిగా ఇవ్వాలి. నీటి కొరత ఉన్న ప్రాంతాల్లో సాలు మార్చి సాలు విధానంలో నీరు పెట్టడం వల్ల నీటి వినియోగం సమర్థవంతంగా ఉంటుంది. మరియు స్క్లేరోషియమ్ వడలు తెగులు వ్యాప్తి తగ్గుతుంది.
తేమ సంరక్షణ పద్ధతులు :-
- సకాలంలో విత్తడం: ఖరీఫ్ పంట కోత అనంతరం నేలలో ఉన్న తేమను కోల్పోకుండా వీలైనంత త్వరగా ప్రొద్దుతిరుగుడు విత్తాలి.
- తక్కువ దుక్కులతో సాగు: నేలలోని నిల్వ తేమ ఆవిరైపోకుండా అవసరమైన మేరకే దుక్కులు చేయాలి. అధికంగా దుక్కులు చేయడం వల్ల నేలలోని తేమ శాతం తగ్గిపోతుంది.
- పంట అవశేషాల సంరక్షణ: ఖరీఫ్ పంట అవశేషాలను పొలంలోనే ఉంచి అచ్చాదన చేయడం ద్వారా నేల ఉపరితలం నుంచి నీటి ఆవిరిని తగ్గించవచ్చు.
- అంతరకృషి: విత్తిన 20–25 రోజులలోపు అంతరకృషి చేసి కలుపు మొక్కలను తొలగించాలి. కలుపు మొక్కలు నేలలోని తేమను వినియోగించకుండా చూడటం ద్వారా పంటకు అందుబాటులో ఉన్న తేమ పెరుగుతుంది.
- బోదెలు–కాలువల పద్ధతి: వర్షాధార పరిస్థితుల్లో పొలంలో నీరు వేగంగా బయటకు పోకుండా, అందుబాటులో ఉన్న వర్షపు నీరు నేలలోకి ఇంకే విధంగా బోదెలు–కాలువల పద్ధతి ద్వారా సాగు చేయాలి.
- ఆల్టర్నేట్ ఫరో ఇరిగేషన్: నీటిపారుదల సౌకర్యం ఉన్నప్పుడు ఒక కాలువ విడిచి ఒక కాలువకు నీరు పెట్టడం ద్వారా తక్కువ నీటితో పంటకు అవసరమైన తేమను అందించవచ్చు.
- కీలక దశల్లో నీటి వినియోగం: నీరు పరిమితంగా ఉన్నప్పుడు అన్ని దశల్లో నీరు పెట్టడం కంటే మొగ్గ, పుష్పించే మరియు గింజ నింపే దశలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి.
కలుపు నియంత్రణ :- పంట విత్తిన తరువాత 30–40 రోజులు కలుపు లేకుండా చూసుకోవాలి. విత్తిన వెంటనే లీటరు నీటికి పెండిమిథాలిన్ 30% ఇ.సి. 5 మి.లీ. ఒక లీటర్ నీటికి కలిపి పిచికారి చేయాలి. 20–25 రోజుల తరువాత గొర్రుతో అంతరకృషి చేయవచ్చు లేదా గడ్డిజాతి కలుపును నివారించడానికి ఫినాక్సిప్రాప్ ఇథైల్/క్విజలోఫాప్ ఇథైల్ (1.25 మి.లీ./లీ. నీటికి) వాడవచ్చు.
పక్షుల బెడద :- ఈ పంటకు రామచిలుకల బెడద ఎక్కువ. వీటి నివారణకు పంటను పెద్ద కమతాల్లో విత్తడం, మెరుపు రిబ్బన్లు కట్టడం, శబ్దం చేయడం, దిష్టిబొమ్మలు ఉపయోగించడం వంటి పద్ధతులు అనుసరించాలి.
పంట కోత:- పువ్వు వెనుకభాగం నిమ్మపచ్చ రంగులోకి మారినప్పుడు కోత కోయాలి. కోసిన పువ్వులను 2–3 రోజులు ఆరబెట్టి, కర్రలతో కొట్టి లేదా యంత్రాల ద్వారా గింజలను వేరు చేయాలి. గింజలను 9–10% తేమ శాతం వచ్చేవరకు ఎండబెట్టాలి.
దిగుబడి:- వర్షాధార పరిస్థితుల్లో ఎకరాకు సుమారు 400 కిలోల దిగుబడి లభిస్తుంది. స్థిరమైన వర్షపాతం ఉన్నప్పుడు 400–600 కిలోలు, నీటిపారుదల కింద 800–1000 కిలోల వరకు దిగుబడి పొందవచ్చు.
కోత కోసిన ప్రొద్దుతిరుగుడు పంట :-
పూత దశలో ఉన్న ప్రొద్దుతిరుగుడు పంట :-
డా. ఎస్. రమాదేవి, డా. ఆర్. నసీరుద్దీన్, డా. కె. వెంకట రమణమ్మ, డా. కె. అరుణ్ కుమార్, మరియు డా. వి. జయలక్ష్మి, సహ పరిశోధన సంచాలకులు, ప్రాంతీయ వ్యవసాయ పరిశోధన స్థానం, నంద్యాల. ఆచార్య ఎన్. జి. రంగా వ్యవసాయ విశ్వ విద్యాలయము, గుంటూరు, ఆంధ్ర ప్రదేశ్.


























