ఎలుకల వలన ప్రపంచ వ్యాప్తంగా సంవత్సరానికి 3.3 కోట్ల టన్నుల ఆహారధాన్యానికి నష్టం కలుగుతుంది. మన దేశంలో ఎలుకల తాకిడికి సుమారు 50 లక్షల టన్నుల ఆహారధాన్యం నష్టపోతున్నాము. మన రాష్ట్రంలో వరి పండించే ప్రాంతాల్లో ముఖ్యంగా కృష్ణా, గోదావరి డెల్టా ప్రాంతాల్లో ఎలుకల ఉధృతి పెరగడం పరిపాటి. ఇటీవల వాతావరణం మరియు సేద్య పద్ధతుల్లో వస్తున్న మార్పుల కారణంగా అన్ని జిల్లాల్లోను ఎలుకల ఉధృతి/బెడద గమనిస్తున్నాము. పుష్కలంగా నీరు లభించే ప్రాంతాలలోను, వరి తరువాత వరి లేదా అపరాలు వేసే ప్రాంతాలలోను ఎలుకల తాకిడి ఎక్కువగా ఉంటుంది. మన రాష్ట్రంలో ఎన్నో ఎలుక జాతులను గుర్తించినప్పటికీ, ప్రధానంగా బాండికోటా బెంగలెన్సిస్ (చిన్న పందికొక్కు/పొలం ఎలుక), మస్ బూడుగ (చిట్టెలుక) జాతులు వరి పొలానికి, రేటస్ రేటస్ (కొబ్బరి ఎలుక), ఉడుత జాతులు కొబ్బరి, కోకో వంటి ఉద్యాన పంటలకు నష్టం కలుగజేస్తాయి.
- ఎలుకల వలన వరి పంటకు కలిగే నష్టం :-
వరిలో విత్తనం వేసినప్పటి నుండి కోత దశ వరకు ఎలుకలు నష్టం కలుగజేస్తాయి. అంతేకాక పంట కోత అనంతరం కళ్ళాలలోను, గోదాముల్లోను ధాన్యాన్ని నష్టపరుస్తూ కలుషితం చేస్తాయి. నారు మడిలో చల్లిన విత్తనాలను తినివేస్తాయి. కాని ఈ దశలో నష్టం చేసినా, రైతులు తిరిగి విత్తనాలను చల్లుకోవడం ద్వారా లేదా కాస్త ఎక్కువ విత్తనం వాడడం ద్వారా ఎలుక వలన కలిగే నష్టాన్ని భర్తీ చేసుకొనే అవకాశముంది. పిలకలు చేసే దశలో, పిలకలను నీటి మట్టానికి 5-10 సెం.మీ. ఎత్తులో 45º కోణంలో కొరికి వేస్తాయి. ఎలుకలు వరి పిలకలను తినడం కంటే, కొరకడానికి ఎక్కువ ప్రాధాన్యతనిస్తాయి. పిలకలు వేసే దశలో (ఎలుకలు నష్టపరిచే సమయానికి) ఎలుకల ఉధృతి ఎక్కువైతే పంటనష్టం ఎక్కువై, ఒక్కొక్క పర్యాయం మరలా నాట్లు వేయవలసిన పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది.
Readmore :-నిల్వ చేసే ధాన్యంలో జరిగే నష్టాలు మరియు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు
చిరుపొట్ట దశలో ఎలుక చేసే నష్టం చాలా కీలకమైనది. ఈ దశలో వరి దుబ్బులను గట్ల వెంబడే కాక, పొలం మధ్యలో కొరికి వేసి, నష్టపరుస్తుంది. దీనివలన పొలంలో అక్కడక్కడా ఖాళీలు ఏర్పడతాయి. కొరికిన దుబ్బుల నుండి వెలువడే తియ్యటి స్రావం ఎలుకల్లో ప్రత్యుత్పత్తి ఆరంభానికి దోహదపడుతుంది. ఎలుక బొరియల్లో ధాన్యపు గింజలను నిల్వ చేయడం మరో ప్రధాన నష్టం. ఒక్కొక్క రంధ్రంలో సుమారు 0.5 నుండి 4.0 కిలోల వరకూ ధాన్యపు గింజలను నిల్వ చేస్తుంది. ధాన్యపు గోదాములలో 5-10 శాతం ఆహార ధాన్యాలను నష్టపరచడమే కాక, ఆహార పదార్ధాలను వాటి మూత్రం, వెంట్రుకలతో కలుషితం చేసి నాణ్యతను దెబ్బతీసి, తినడానికి నిరూపయోగంగా మారుస్తాయి.
అపరాలు :- ఎలుకల వలన అపరాల పంటలకు 10-15 శాతం నష్టం వాటిల్లుతుంది. పెసర, మినుము వంటి పంటలు పైరు పక్వ దశకు చేరుకొన్నప్పుడు, కాయలను అపక్వ, పక్వదశల్లో సేకరించి, ఎలుక బొరియలలో నిల్వ ఉంచుతుంది. మినుము, పెసర కాయల్లో గల ప్రొటీన్ ఎలుకలు ధృడంగా పెరగడానికి దోహదపడుతుంది. తద్వారా వాటి ప్రత్యుత్పత్తి సామర్థ్యం కూడా పెరుగుతుంది.
చెఱకు :- ఎలుకలు చెఱకు పంటను కణుపు కట్టేదశలోను, ఏపుగా ఎదిగే దశలోను, పక్వదశలోను నష్టము కలుగజేస్తాయి. చెఱకు గడలను కొరికి వేయడం వలన, చచ్చు గడలు కనిపిస్తాయి. పొలం గట్లపైనా, లోపల ఎలుక బొరియలు, మట్టి పోగులు కనిపిస్తాయి.
రాష్ట్రంలో సమస్యాత్మక ఎలుక జాతులు :
పొలం ఎలుక : ఈ ఎలుక ప్రౌడ దశలో 200-350గ్రా. బరువు కలిగి, సంవత్సర కాలం బ్రతికి, బొరియలు చేసే స్వభావం కలిగి ఉంటుంది. మూడు నెలల వ్యవధిలో పరిణితి చెంది, సంవత్సరానికి 5-6 సార్లు పిల్లలను కంటుంది. ఒక్కొక్క ఈతలో సుమారు 6-8 పిల్లల చొప్పున కంటుంది. గర్భాధారణ సమయం 21 రోజులు. ఒక్కొక్క ఆడ ఎలుక సంవత్సరానికి గరిష్ఠంగా 60-80 పిల్లలను పెడుతుంది. వర్షఋతువులో కృష్ణా, గోదావరి డెల్టా ప్రాంతాలలో ఎలుకల తాకిడి ఎక్కువ. ఎలుకల్లో గర్భధారణ పంటల శైలి, వ్యవధిలను బట్టి కూడా మార్పు చెందుతుంది. ఎలుక బొరియల ప్రక్కనే మట్టిని ఉండలుగా చేసి పోగు పెడుతుంది.
చిట్టెలుక :- ఈ ఎలుక 10-12 గ్రా. బరువు కలిగి, వీపు భాగం గోధుమ వర్ణంలో, ఉదర భాగం తెలుపు వర్ణంలో ఉంటుంది. నీటి పారుదల వసతి ఉన్న పొలాల్లో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. మన రాష్ట్రంలో వరి, అపరాలు, మొక్కజొన్న పంటలకు నష్టం కలుగజేస్తుంది. చిట్టెలుక చేసిన రంధ్రం చిన్నగా, గుండ్రంగా ఉండి, బయట మట్టి పోగులు లేకుండా ఉంటుంది. సంవత్సరం పొడువునా ప్రత్యుత్పత్తి చేస్తూ, కాన్పుకు 2-8 పిల్లలను కంటుంది.
కొబ్బరి ఎలుక :- ఈ ఎలుక కొబ్బరి, కోకో, ఆయిల్పామ్ వంటి పంటలకు మరియు ధాన్యం గోదాముల్లో, ఇండ్లలో సంచరిస్తూ ఆహార ధాన్యాలకు, ఇంటిలో వివిధ వస్తువులకు నష్టం కలుగజేస్తుంది. దీని బరువు 80-120 గ్రా. ఉండి, లేత నుండి ముదురు గోధుమరంగులో ఉంటుంది. దీని తోక శరీరం, తల భాగాలకన్నా పొడవుగా ఉంటుంది. మూతి భాగం పొడవుగా సాగి ఉంటుంది. సంవత్సరం పొడవునా పిల్లలను పెడుతుంది. ప్రతి కాన్పుకు పిల్లల సంఖ్య 6-10 వరకు వుంటుంది. గర్భాధారణ కాలము 22 రోజులు.
ఎలుకల ఉధృతికి అనుకూల పరిస్థితులు :
డెల్టా లోతట్టు ప్రాంతాలలో కాలువల క్రింద పండించబడే వరి పంటలో ఎలుకల ఉదృతి ఎక్కువ. నిరంతరం ఆహారం, నీరు, ఆశ్రయం లభ్యత కారణంగా ఈ ప్రాంతాలు ఎలుకల సంతానోత్పత్తికి అనుకూలం. సాగు నీటి కాలువలు, ఉద్యానవన పంటలైన కొబ్బరి, కోకో, ఆయిల్ పామవంటి తోటల ప్రక్కనే వరి సాగు ఎలుకల ఉధృతికి మిక్కిలి అనుకూలం. వర్షపాతం ఎక్కువగా ఉన్న సంవత్సరాల్లో ఎలుకల బెడద ఎక్కువగా ఉంటుంది.
ఎలుకల ఉనికిని గుర్తించడం :
- పొలం గట్లపై సజీవ ఎలుక బొరియలుండడం.
- బురద మట్టిలో ఎలుకల పాదముద్రలు మరియు సంచరించిన బాటలుండటం.
- కొరికి వేయబడిన వరి పిలకలు, దుబ్బులు ఉండడం.
- ఎలుకల విసర్జన పదార్ధాలు, నూనె వంటి స్రావాలు కనిపించడం మొదలగువాటిని బట్టి ఎలుకల ఉనికిని గుర్తించవచ్చు.
- ఎలుకల నివారణకు సమగ్ర యాజమాన్యం :
- సేద్య పద్ధతులు : వేసవిలో లోతుగా దుక్కి దున్నాలి. పొలంగట్లపైన, పొలంలోని కలుపు మొక్కలను తీసి శుభ్రపరచుకోవాలి. తద్వారా గట్లు శుభ్రపడి, ఎలుకలకు ప్రత్యామ్నాయ ఆహారమైన నాము మరియు కలుపు మొక్కల గడ్డలు / దుంపలు లభించకుండా ఉంటాయి. సాధ్యమైనంత వరకు గట్ల సంఖ్యను, పరిమాణాన్ని తగ్గించుకోవాలి. ఈ ప్రక్రియవల్ల ఎలుకలు ఆశ్రయం పొందే ప్రాంతం తగ్గి, ఎలుకల సాంద్రత తగ్గుతుంది. సాధ్యమైనంత వరకు నాట్లు ఒకేసారి, సకాలంలో జరిగేటట్లు చూడాలి. ఫలితంగా వరి ప్రత్యుత్పత్తి కాలం పరిమితమై, ఎలుకల సాంద్రత తగ్గుతుంది. వేర్వేరు సమయాల్లో నాట్లు చేపడితే, ఎలుకలకు వరి చిరుపొట్టదశ ఎక్కువ కాలం లభ్యమయి, ప్రత్యుత్పత్తి కాలం పెరిగి, వాటి ఉధృతి పెరుగుతుంది. నారుమడిలో తగినంత నీరు ఉండేటట్లు చేయాలి. దీని వల్ల మొలకెత్తే విత్తనాలు ఎలుకల వల్ల నష్టపోకుండా ఉంటాయి.
- భౌతిక / యాంత్రిక పద్ధతులు:
సామూహికంగా రైతులందరూ ఎలుక బుట్టలను, బోనులను పొలంలో దమ్ము చేసే సమయం మరియు పైరు తొలిదశలో ఎకరానికి 20 చొప్పున అమర్చుకోవడం ద్వారా, వలసవచ్చే ఎలుకలను నివారించవచ్చు. పొగబారించు యంత్రం (ఐర్రోస్మోకర్)ను ఉపయోగించి, ఎలుక బొరియల్లో పొగబారించు కొన్నట్లయితే, ఎలుకలు ఊపిరాడక చనిపోతాయి. ఈ విధానం అత్యుత్తమమైనది. పర్యావరణానికి ఎటువంటి హాని కలుగదు. రసాయన పద్ధతులకన్నా శ్రేష్టమైనది. కృష్ణాగోదావరి డెల్టా రైతాంగం ఈ పద్ధతిని ఉపయోగించి, సత్ఫలితాలు పొందుతున్నారు. పైరులో గుడ్లగూబ స్థావరాలను ఏర్పరుచుకొని ఎలుకల ఉధృతిని తగ్గించుకోవచ్చు.
ఎర-తెర పద్ధతి ద్వారా వరిలో ఎలుకల నివారణ :
ఎర-తెర పద్ధతి ఎలుకల యొక్క ప్రవర్తనావళిని చేధిస్తూ ఎలుకలను తనవైపుకు ఆకర్షిస్తూ, ఎలుకలను అమర్చిన బుట్టల్లో పడేట్టు చేసి వాటిని సమర్ధవంతంగా నివారిస్తుంది. దీనికి గాను 2 1/4 అడుగుల ఎత్తున్న ప్లాస్టిక్ షీటును తీసుకుని, 2 అడుగులు నేలపై, 1/4 అడుగు పొలంలోని మట్టి క్రింద ఉంచి, ఇనుప తీగ మరియు వెదురు బద్దల సహాయంతో పైరు చుట్టూ గోడ మాదిరిగా తెరను ఏర్పరుచుకోవాలి. ప్రతి 20-25 మీ. పొడవుకు తెరలో నీటి మట్టం పైభాగాన చిన్నపాటి రంధ్రం (3 అంగుళాల వ్యాసం) చేసి తెరలోపలి వైపున తీగ బోనులను అమర్చుకోవాలి. ఎలుకలు సులువుగా లోపలికి చేరుకోవడానికి తెర ముందు, కన్నానికి నేరుగా చిన్నపాటి గట్టును ఏర్పరచుకోవాలి. ఎర-తెర లోపల గల పైరును 15-20 రోజులు ముందుగా నాటుకొన్నట్లయితే మంచి ఫలితాలను ఆశించవచ్చును. ఇది సాధ్యం కాని పక్షంలో ఎర-తెరను ఎలుకలు ఎక్కువగా సంచరించే పెద్ద గట్లున్న మడిలో ఏర్పరచుకోవాలి. ఒక ఎకరంలో అమర్చిన ఎర-తెర, చుట్టూ ఉన్న 10-15 ఎకరాల నుండి ఎలుకలను ఆకర్షించి బుట్టల్లో పడేట్లు చెయ్యడం వలన చుట్టు ప్రక్కల పొలాల్లో కూడా ఎలుకల బెడద గణనీయంగా తగ్గుతుంది.
లోపల గల పైరు నుండి వెలువడే రసాయన సంకేతాలకు ఎలుకలు ఆకర్షించబడి వాటి ప్రవర్తన ప్రకారం తెరను ఆనుకుని ఈదుకుంటూ రంధ్రానికి ముందు ఏర్పరచిన గట్టును చేరుకొని దాని ద్వారా తెరకు ఆవతల వైపు పైరులో ఉంచిన తీగ బుట్టల్లో పడతాయి. ప్రతి రోజు ఉదయం ఎర-తెరను పరిశీలించి ఎలుకలు వడ్డ తీగబుట్టలను బయటకు తీసి పంట కాల్వలో 2 నిముషాలు పూర్తిగా ముంచినట్లయితే ఎలుకలు ఊపిరాడక చనిపోతాయి. చనిపోయిన ఎలుకలను వేరు చేసి తీగ బుట్టలను యధాస్థానంలో ఉంచాలి.
ఒక ఎకరంలో ఎర-తెర ఏర్పడచడానికి సుమారు 250 మీ. పొడవైన ప్లాస్టిక్ షీట్ అవసరం పడుతుంది. దీని ఖరీదు సుమారుగా రూ. 1,000/- వరకు అవుతుంది. ఒక సీజనులో వాడిన ప్లాస్టిక్ షీట్ వెంటనే తీసి భద్రపరిచిన ఎడల తర్వాత 1-2 సీజన్లు వరకు వాడుకోవచ్చు. తీగ బుట్టలను చాలా కాలం వరకు (4-5 సం.) వాడుకోవచ్చు. ఒక్కొక్క తీగబుట్ట ఖరీదు సుమారు రూ.200/- వరకూ ఉంటుంది. ఒక ఎకరా పొలంలో ఎర-తెర ఏర్పాటుకు సుమారు రూ.4,000/- ఖర్చు అవుతుంది.
ఖర్చు తగ్గించుకొనేందుకు గాను, రైతులందరూ సామూహికంగా ఈ పద్ధతిని అవలంభించినట్లయితే 10-15 ఎకరాల విస్తీర్ణంకు గాను ఒక ఎకరా పొలంలో 15-20 రోజులు ముందుగా నాట్లు వేసుకుని దీని చుట్టూ ఎర-తెరను ఏర్పరిస్తే, ఈ పొలంతో పాటు చుట్టుప్రక్కల గల పొలాల నుండి కూడా ఎలుకలు ముదురు పైరుకు ఆకర్షింపబడి చుట్టూ ఉన్న మిగతా పొలాల్లో వాటి సంఖ్య గణనీయంగా తగ్గి, చుట్టు ప్రక్కల పొలాలు కూడా ఎలుకల బారి నుండి రక్షింపబడతాయి. రైతులు ఎలుకల బెడద ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల ఎక్కడైతే ముందుగా నారుమళ్ళను వెయ్యడానికి భయపడతారో, అటువంటి నారుమళ్ళ చుట్టూ ఈ ఎర- తెరను అమర్చుకోవడం ద్వారా నారుమళ్ళను ఎలుకల బారి నుండి రక్షించుకోవచ్చు. ఎర-తెర పరిమాణాన్ని అమర్చవలసిన ప్రాంతాన్ని, అవసరం మరియు సందర్భాన్ని బట్టి పరిస్థితులకు అనుగుణంగా మార్పు చేసుకుంటూ పంటను ఎలుకల బారి నుండి సమర్ధవంతంగా రక్షించుకోవచ్చు.
- రసాయన పద్ధతులు :- రసాయన మందుల ద్వారా ఎలుకల నివారణ అనే ప్రక్రియ సర్వసాధారణము. వీటిని ఎరమందుగా తయారు చేసుకొని, సామూహికంగా గ్రామం లేదా మండలం ఒక యూనిట్గా గా తీసుకొని, చేపట్టినట్లయితే సత్ఫలితాలు పొందవచ్చు. ప్రస్తుతం మనకు రెండురకాల ఎలుక నివారణ మందులు లభ్యమవుతున్నాయి. అవి బ్రోమాడయోలోన్ (తెల్ల మందు), జింక్ ఫాస్ఫైడ్ (నల్ల మందు),
ఎ) బ్రోమాడయోలోన్ : ఈ మందు బూడిద వర్ణంలో ఉంటుంది. ఎలుకలు నెమ్మదిగా 4-5 రోజుల్లో రక్తస్రావంతో చనిపోవడం వలన ఎలుకలు ఈ మందును భుజించడానికి సందేహించవు.
1వ రోజు :- సజీవ ఎలుక బొరియలను గుర్తించి, బ్రోమాడయోలోన్ 10-15 గ్రా. విషపు ఎరను కాగితంతో ప్యాకెట్లుగా కట్టి (నూకలు 96 పాళ్ళు + నూనె 2 పాళ్ళు + బ్రోమాడయోలోన్ మందు 2 పాళ్ళు) ఒక్కొక్క బొరియలో వేయాలి. పైరు పొట్ట తగిలిన తర్వాత విషపు ఎరలను ఎలుకలు అంతగా స్వీకరించవు, కాబట్టి ఈ సామూహిక ఎలుకల నివారణ వరి పైరు చిరుపొట్ట దశ కంటే ముందే అవలంభించాలి.
11వ రోజు :- తిరిగి 11వ రోజున సజీవ ఎలుక బొరియలుంటే మరలా పైన సూచించిన మోతాదుల్లో విషపు ఎరను పెట్టాలి.
బి) జింక్ ఫాస్ఫైడ్ : ఈ మందు నలుపు రంగులో ఉంటుంది. అత్యంత విషపూరితం. పంట కాలంలో ఒకే ఒక పర్యాయం వాడుకోవాలి. ఎలుకలను తక్కువ సమయంలో చంపగలిగిన శక్తిగల మందు. అయితే ఈ మందు వాడకానికి ముందు విషంలేని ఎరను వాడాల్సివుంటుంది. ఎందుచేతనంటే ఈ మందును ఎలుక సందేహిస్తుంది. కావున రైతులు రెండు పర్యాయాలు అంటే ఒకసారి మందు కలుపకుండా, మరొకసారి మందు కలిపిన ఎరను ఎలుక బొరియల వద్ద ఈ క్రింద సూచించిన విధంగా అమర్చుకోవాలి.
1వ రోజు : సజీవ ఎలుక బొరియలను గుర్తించి, 20గ్రా. విషం కలపని ఎరను (98 పాళ్ళు నూకలు +2 పాళ్ళు నూనె) అమర్చాలి.
3వ రోజు : తెరవబడిన ఎలుక బొరియల్లో ఒక్కొక్క బొరియకు జింక్ ఫాస్పైడ్ కలిగి ఉన్న 10 గ్రా. విషపు ఎరను (96 పాళ్ళు నూకలు+ 2 పాళ్ళు నూనె + 2 పాళ్ళు జింక్ ఫాస్ఫైడ్ మందు) కాగితంలో ప్యాకెట్లుగా కట్టి ఇవ్వాలి.
4వ రోజు : చనిపోయిన ఎలుకలను ఏరివేసి, పూడ్చివేయాలి.
అల్యూమినియం ఫాస్పెడ్ బిళ్ళలు ఎలుకల ఉధృతి ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు వీటిని వాడుకోవాలి. మార్కెట్లో లభ్యమయ్యే 12 గ్రా. అల్యూమినియం ఫాస్టెడ్ (6 శాతం) బిళ్ళలను బొరియకు ఒకటి చొప్పున వేసి తడి మట్టితో బొరియలను మూసివేయాలి. మందు బిళ్ళల నుండి వేలువడే ఫాస్ఫీన్ విషవాయువు వల్ల ఎలుకలు చనిపోతాయి.
పై యాజమాన్య పద్ధతులను వరి, అపరాలు, చెఱకు, నూనె గింజల పంటల (క్షేత్రపంటలు) లో ఆచరించినట్లయితే సమర్ధవంతంగా ఎలుకలను నివారించుకోవచ్చు. పైవిధంగా సమగ్ర యాజమాన్య పద్ధతులను సామూహికంగా చేపట్టినట్లయితే పలు పంటలలో ఎలుకల నివారణ జరిగి, రైతాంగం స్థిరమైన దిగుబడులును పొందవచ్చు.
- కొబ్బరి, కోకో :- మార్కెట్లో లభ్యమయ్యే బ్రోమాడయోలోన్ లేదా బ్రోడిఫాకమ్ (ప్రస్తుతం మార్కెట్టులో క్రొత్తగా లభిస్తున్న కైరాట్ ఎలుకల మందు) విషపు ఎర కేకు ముక్కలను (16.6 గ్రా.) చెట్టుకు రెండు చొప్పున కొబ్బరి గెలల్లో తీగ/తాడు సహాయంతో వర్షాకాలంకు ముందు ఉంచి ఎలుకలను నిరోధించుకోవాలి.
Readmore :-వరి లో ఎలుకల నియంత్రణ యాజమాన్య పద్ధతులు .!
మరిన్ని విషయాల గురించి ఈ క్రింది ఫోన్ నెంబర్లకు సంప్రదించగలరు. Ph No – 9989623804; 9849817637; 9494133633
డా. కె. ఫణి కుమార్, ప్రధాన శాస్త్రవేత్త (కీటక శాస్త్రం); డా. ఎన్. నాగేంద్ర బాబు, శాస్త్రవేత్త (విస్తరణ శాస్త్రం); ఏరువాక కేంద్రం, ఏలూరు, డా. సి. హెచ్. శ్రీనివాస్, పరిశోధన సహ సంచాలకులు, ప్రాంతీయ వ్యవసాయ పరిశోధనా స్థానం, మారుటేరు.


























