అధికసాంద్రత పద్దతి ప్రత్తి సాగులో చేప్పట్టాల్సిన పెరుగుదల నియంత్రణ చర్యలు  

అధిక సాంద్రత పద్దతిలో (హెచ్‌డిపిఎస్) ప్రత్తి సాగు :

సాధారణంగా ప్రత్తి సాగులో, వరుసల మధ్యదూరం 120 సె. మీ., మొక్కల మద్య 30 నుండి 40 సె. మీ.ల అంతరంతో ఎకరానికి రెండు నుండి మూడు పాకెట్ల చొప్పున నాటుకుంటారు. ఇందులో ఒక ఎకరా పొలంలో సుమారు 5556 మొక్కలు నాటుకోవచ్చు, కానీ హెచ్‌డిపిఎస్ పద్ధతిలో అంతరం 90 X 15 సె. మీ.గా ఉంటుంది, అలాగే ఎకరానికి ఐదు నుండి ఆరు పాకెట్ల విత్తన మోతాదుతో సుమారుగా 29,629 మొక్కలు నాటుకోవచ్చు. తక్కువ పంట కాలం (150 రోజులకంటే తక్కువ) తో, ఏకకాలిక పరిపక్వత కలిగి, ఒత్తుగా పెరిగే ప్రత్తి వంగడాలు మాత్రమే హెచ్‌డిపిఎస్ పద్ధతికి అనువైనవి. పంట కాలం తక్కువగా ఉండటం వల్ల పంట చివరి దశలో వచ్చే చీడపీడల నుండి తప్పించుకోవచ్చు, మొక్కల సంఖ్య పెంచటం వల్ల పంట దిగుబడి పెరుగుతుంది, ఏకకాలిక పరిపక్వత కలిగి ఉండటం వల్ల పంట కోత ఖర్చుకూడా తగ్గుతుంది, ఎర్రటి మరియు తేలిక పాటి నేలల్లో వర్షాధార పంటగా ప్రత్తిని సాగు చేసుకోటానికి హెచ్‌డిపిఎస్ పద్ధతి చాలా అనువైనది.

పెరుగుదల నియంత్రణ చర్యలు:   

          అధిక సాంద్రత పద్దతిలో (హెచ్‌డిపిఎస్) ప్రత్తి సాగు చేసేటప్పుడు పెరుగుదల నియంత్రణ చర్యలు ముఖ్య పాత్రను పోషిస్తాయి. సాదారణ పద్దతిలో (120×45)/(90×60) మొక్కలమద్య దూరం ఎక్కువగా వుండటం వల్ల స్వేచ్చగా పెరిగి పూత మరియు కాయ రావడానికి ఆస్కారం వుంటుంది. కానీ ఆధిక సాంద్రత పద్దతిలో మొక్కల మద్య దూరం 15 సెం.మీ. సాళ్ళ మద్య దూరం 90 సే. మీ. వుండటం వల్ల కొమ్మలు కలిసిపోయి సూర్యరశ్మి సరిగ్గా అందక పూత మరియి కాయ ఏర్పడకపోవడం అలాగే నాణ్యత లేనికాయాలు ఏర్పడటం, మొక్కలు గుబురుగా పెరగటం వల్ల చీడ పీడల సమస్య కుడా ఎక్కువ అవుతుంది. ఇలాంటి సమస్యను అదిగమించడానికి పెరుగుదల నియంత్రణ చెప్పట్టాలి, తద్వారా మొక్క ఎపుగా పెరగక పూత, కాయ ఏర్పడి పంట ఏకకాలం లో పక్వానికి వస్తుంది. కావున ఈ విదానంలో ప్రత్తి సాగు చేస్తున్న రైతులు తప్పకుండ పెరుగుదల నియంత్రణ చర్యలపై అవగాహన పెంచుకొని ఆచరించినట్లైతే ఆధిక దిగుబడులు పొందడానికి అవకాశం వుంటుంది. వీటికి గాను అధిక పెరుగుదలను తగ్గించడానికి మరియు మొదటగా ఏర్పడిన కాయలను నిలుపుకోవడానికి, మెపిక్వాట్ క్లోరైడ్ వంటి పెరుగుదల నియంత్రకాన్ని 2 నుండి 3 సార్లు పంట వివిద దశల్లో పిచికారీ చేసుకోవాలి.  వాటి వివరాలు క్రింద సూచించడమైనది.

 పిజిఆర్ పిచికారి మోతాదు:

పిచికారి సమయంలో తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు:

• పైభాగంలోని మొదటి ఐదు కణుపుల పొడవు 20 సెంటీమీటర్ల కంటే ఎక్కువగా ఉన్నపుడు మాత్రమే 2వ మరియు 3వ పిచికారీ చేపట్టాలి (అనగా పైభాగంలోని మొదటి ఐదు కణుపుల పొడవు సగటున 4 సెంటీమీటర్లు ఉండాలి).
• భూమిలో సరిపడ తేమ ఉండేల చూసుకోవాలి, పిచికారి చేసే రోజు నుండి 10 రోజులు వరకు వర్షాభావ పరిస్తితి ఉండకూడదు మరియు పోషకాల లోపం పంటలో లేకుండా చూసుకోవాలి.
• మొదటి లేదా రెండవ పిచికారి నుండి 15 రోజుల తర్వాత పైభాగంలోని మొదటి ఐదు అంతర్నాళాల పొడవును గమనించాలి, అంతర్నాళాలపొడవు 20 సెంటీమీటర్ల కంటే తక్కువగా ఉన్నచో ప్రతి వారం రోజుల వ్యవధిలో అంతర్నాళాల పొడవును గమనిస్తూ ఉండాలి.
• అంతర్నాళాల పొడవు 20 సెం.మీ. కంటే ఎక్కువగా ఉన్నట్లు గమనిస్తే మళ్లీ PGR ని పిచికారి చేసుకోవాలి.
• అంతర్నాళాలను తప్పుగా లెక్కించినచో మొదటి ఐదు అంతర్నాళాల పొడవు సరిగ్గా నిర్ధారించలేము కావున తగు జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి.
• ముందుగా ఏర్పడిన పిందెలు నీటి ఎద్దడి వల్ల రాలి పోతుంటే, అలాంటి పరిస్థితులలో పిజిఆర్ పిచికారి చేయరాదు.
• పిజిఆర్ ను ఎకరాకు 200 లీటరు నీటిలో కలిపి పిచికారి చేయాలి.
• పిజిఆర్ పిచికారి చేయునపుడు అందులో ఎలాంటి ఇతర మందులు (పురుగు/తెగులు/కలుపు మందులు) కలపకూడదు.
• పిజిఆర్ పిచికారి చేసిన వెంటనే వర్షం లేకపోతే మంచి ఫలితాలు చూడవచ్చు.
• పిజిఆర్ పిచికారి చేశాక కనీసం 30 రోజుల పశువులు ఆ మొక్కల ఆకులను తినకుండా జాగ్రత్త పడవలెను.
• 90-100 రోజుల పంటలో పిజిఆర్ ను పిచికారి చేయరాదు.

పై మొదటి అంతర్నాళాల పొడవు లెక్కించు పద్దతి

హెచ్‌డిపిఎస్ విధానం లో సాగుచేసిన ప్రత్తి పైరు

ఈ. రవి గౌడ్, జి. ధనలక్ష్మి, యం. సుధాకర్, యం.ఆదినారాయణ, కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం, యాగంటిపల్లి, బనగానపల్లి, నంద్యాల జిల్లా, ఆం.ప్ర.