“పంట విత్తన నిల్వలో – పిక్స్ (PICS) సంచుల ప్రాముఖ్యత”

భారతదేశంలో 86 % కంటే ఎక్కువ వరకు చిన్న మరియు సన్నకారు రైతులు ఉన్నారు. పంట కోసిన రైతులు నిల్వచేయడానికి సరియైన వసతులు లేక విత్తన పదార్ధంగా ఉత్పత్తిని నిల్వ చేయకుండా వారి ఉత్పత్తిని తక్కువ ధర పలికినప్పటికి వెంటనే మార్కెట్లో అమ్ముతున్నారు. తృణధాన్యాలు, పప్పుదాన్యాలు మరియు నూనె గింజలను నిల్వ చేయడం అనేది సమస్యగా మారింది. దాన్యం నిల్వలో కీటకాలు మరియు తెగుళ్ళ వలన పంట నాణ్యత తగ్గడంతో పాటు, తరువాత వచ్చే పంట కాలంలో నిల్వ చేసిన ధాన్యాన్ని విత్తనంగా ఉపయోగించుకోరాదు. సాధారణంగా చాలా మంది రైతులు ధాన్యాలను నిల్వ చేయడానికి స్వదేశీ పద్ధతులను ఉపయోగిస్తారు. గోనె సంచులలో ఉత్పత్తులను నిల్వ చేయడం చౌకగా ఉండటమే కాకుండా వాటిని ఉపయోగించడానికి ప్రత్యేక పద్ధతులు కూడా అవసరం లేదు. అందువల్ల రైతులు స్వదేశీ పద్ధతిలో దీర్ఘకాలిక నిల్వ కోసం ఎంచుకున్న వేరుశనగ మరియు ఇతర గింజలకు బూడిద, మిరియాల పొడి, ఎండిన వేప ఆకులను కలుపుకున్న తర్వాత మట్టితో మూసివేసిన కంటైనర్లలో నిల్వ చేయడం. ద్వారా తెగుళ్లను నియంత్రిస్తునారు.

సాధారణంగా యాసంగిలో సాగుచేసిన పైరు నుంచి సేకరించిన విత్తనంలో మొలకెత్తే సామర్థ్యం త్వరగా తగ్గడం ఒక ముఖ్య సమస్య. పండించిన వేరుశనగ పంటను 8-9 తేమ శాతం దగ్గర నిల్వ చేసుకోవాలి. ఈ ఉత్పత్తిని నిల్వ చెసే సమయానికి, రుతుపవనాలు (జూన్ నుండి జూలై మద్య) ప్రారంభంతో సాపేక్ష ఆర్ద్రత 80% నుండి 90% వరకు పెరుగుతుంది. తత్ఫలితంగా, కాయలలో తేమ కూడా 10% నుండి 15% వరకు పెరుగుతుంది. కాయలలో తేమ శాతం 10% కంటే ఎక్కువ ఉండటం వల్ల విత్తన నాణ్యతపై ప్రభావం చూపుతుంది. నిల్వ సమయంలో తేమ ఎక్కువ అవ్వడం మరియు వేరుశనగలో అప్లాటాక్సిన్ శాతం పెరుగడం వలన పంట విలువ గణనీయంగా తగ్గుతుంది.

కాబట్టి వేరుశనగ వంటి పంట నిల్వలో PICS (ట్రిపుల్-లేయర్ హెర్మెటిక్ స్టోరేజ్ బ్యాగ్స్) సంచుల వాడకం ఖర్చుతో కూడుకున్నది అయినప్పటికి వేరుశనగను మాత్రమే కాకుండా తృణధాన్యాలు, పప్పుధాన్యాలు మరియు నూనె గింజలను కూడా నిల్వ చేయడానికి వినియోగదారునికి అనుకూలంగా ఉంటుంది. ఇది తెగుళ్ల సంభవాన్ని తగ్గిస్తుంది, ధాన్యం బరువును పునరుద్ధరిస్తుంది మరియు నిల్వ సమయంలో నాణ్యత క్షీణతను నివారిస్తుంది. పిక్స్ (PICS) సంచుల వాడకం ద్వారా ధాన్యాల సరఫరా తక్కువగా ఉన్నప్పుడు ఆఫ్ సీజన్ లో మంచి మద్దతు ధరలు పొందే వరకు ధాన్యాన్ని నిల్వ చేయడానికి సౌలభ్యాన్ని అందించడం ద్వారా లక్షలాది మంది చిన్న మరియు సన్నకారు రైతుల ఆదాయాలను పెంచుతుంది. ధాన్యం నిల్వలో పురుగుమందుల వాడకాన్ని పరిమితం చేస్తూ అప్లాటాక్సిన్ ప్రభావాన్ని తగ్గించడం ద్వారా మానవాళి ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరుస్తుంది. పిక్స్ (PICS) సంచులు వాడడం వలన వ్యవసాయ మహిళలు ఉత్పత్తులను పదే పదే శుభ్రం చేయడం మరియు సంచులను మార్చడం వంటి శ్రమను తగ్గిస్తుంది.

• పిక్స్ (PICS) సంచుల ప్రాముఖ్యత:

1. వేరుశనగ మరియు ఇతర ధాన్యం నిల్వ కొరకు ఇప్పటికీ జనపనార / గోనె సంచులను రైతులు ఉపయోగిస్తున్నారు. ఈ సంచులలో వేరుశనగ మరియు ఇతర ధాన్యం నిల్వ ఉంచడం వలన పెంకు పురుగు మరియు శిలీంధ్రాలను త్వరగా ఆశించే అవకాశం కలదు. అమెరికాలోని పర్డ్యూ విశ్వవిద్యాలయం వారు పంట నిల్వ కొరకు మూడు పొరల పిక్స్ (PICS – Purdue Improved Crop Storage) సంచిని రూపొందించారు.
2. ఈ మూడు పొరల సంచి లోపలి వాతావరణ పరిస్థితులను నియంత్రిస్తూ, కీటకాలు మరియు శిలీంద్రాలు చేసే నష్టాన్ని తగ్గిస్తుంది.
3. ఈ సంచులలో శిలీంద్రం పెరుగుదల, పెంకు పురుగు ప్రత్యుత్పత్తి మరియు అది కలుగజేసే కాయ నష్టం గుడ్డ సంచులలో కంటే తక్కువగా ఉంటుంది.
4. మొలక శాతం, నూనె శాతం, నూనె నాణ్యత, గింజ బరువు కూడా మూడు పొరల సంచిలో గుడ్డ సంచులలో కంటే అధికంగా ఉంటుంది.

• మూడు పొరల పిక్స్ (PICS) సంచిని ఉపయోగించే విధానం:

1. ముందుగా నిల్వ చేయాల్సిన కాయలను లేదా విత్తనాలను కొద్దిగా శుభ్రం చేసుకొని కర్ర పుల్లలు, రాళ్లు లాంటివి లేకుండా చూసుకోవాలి.
2. సంచిలోని మూడు పొరలను విడి విడిగా చేసి లోపలి రెండు పొరలకు ఎలాంటి రంధ్రాలు లేకుండా చూసుకోవాలి. రంద్రాలు ఉన్నట్లయితే ఆ సంచులను ఉపయోగించకూడదు.
3. ముందుగా లోపలి పొర లోనికి కొద్దిగా కాయలను లేదా విత్తనాలను పోసిన తర్వాత ఆ సంచిని రెండో పొరలోనికి అమర్చుకోవాలి. దాదాపుగా లోపలి సంచి నిండే వరకు కాయలను లేదా విత్తనాలను పోసుకోవాలి. సంచుల మద్యలో ఎలాంటి కాయలు పడకుండా జాగ్రత్త పడాలి. ఈ రెండు సంచులను బయటకు కనిపించే మూడవ సంచి లోపలికి జాగ్రత్తగా అమర్చుకోవాలి.
4. లోపలి పొరని గట్టిగా కట్టుకొనుటకు పూర్తిగా సంచిని నింపకుండా కొద్దిగా వెలితి ఉండేటట్లు చూసుకోవాలి. ఇప్పుడు ముందుగా లోపలి పొరని మెలివేసి గట్టిగా మడతపెట్టి తాడుతో కట్టుకోవాలి.
5. ఆ తర్వాత రెండో పొర సంచిని మొదటి పొర సంచి మీదుగా మడత పెట్టి గట్టిగా కట్టుకోవాలి. అదే విధంగా మూడో పొరని కూడా గట్టిగా కట్టుకోవాలి.

గమనిక:-  మార్కెట్ లో వివిధ దలారీల చేతులల్లో పిక్స్ సంచుల పేరుతో మోసపోకండి. మీకు పిక్స్ సంచులు అమేజాన్, ఫ్లిప్ కార్ట్ వంటి ఆన్లైన్ మాధ్య మాలల్లో కూడా అందుబాటులో కలవు.

కె. అభిలాష్ రెడ్డి, జి.సాయిరాం, డా” బి. బానుకిరణ్ రెడ్డి, డా” హింధుజ. ఎన్.ఎ., స్పందన జగ్గ మరియు డా” జి. సంతోష్ కుమార్, వ్యవసాయ పాలిటెక్నిక్, తోర్నాల.