అందం ఆదాయం రెండింటికి ప్రతీక – ఆర్కిడ్ పంట

ఆర్కిడ్లు అనేవి ప్రపంచంలో అత్యంత సౌందర్యవంతమైన మరియు విలువైన పుష్పజాతుల్లో ఒకటి. సుమారు 25,000కు పైగా సహజ జాతులు, 1,00,000కు పైగా హైబ్రీడ్స్ ఉన్న ఈ కుటుంబం పుష్ప పరిశ్రమలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. వీటిని ముఖ్యంగా కట్ ఫ్లవర్స్,  పుష్పాలంకరణలు, కుండీ మొక్కలుగా ఉపయోగిస్తారు. ఆర్కిడ్ పువ్వులు ఎక్కువ రోజులు తాజాగా నిల్వ ఉండటం వల్ల అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో విస్తృత డిమాండ్ కలిగిన పుష్పాలుగా గుర్తింపు పొందాయి.

మనదేశంలో సిక్కిం, అరుణాచల్ ప్రదేశ్లో, పశ్చిమ కనుమల్లో ప్రకృతిలో సహజంగా చెట్లపైన పెరుగుతాయి. వీటిని కేరళ, తమిళనాడు, గోవా, మహారాష్ట్ర, కర్నాటక రాష్ట్రాల్లో కూడా సాగుచేస్తున్నారు. ఆంధ్రప్రదేశ్లో ఏజెన్సీ ప్రాంతాలైన ఆరకులోయ, విశాఖపట్నం ప్రాంతాల్లో సాగుకు అనువైనవి. తెలంగాణలో భద్రాద్రి కొత్తగూడెం, పరిసర ప్రాంతాల్లో సహజంగా చెట్లపై పెరుగుతూ ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా  వీటిని పాలీహౌస్ లో లేదా తక్కువ ఖర్చుతో నిర్మించగల్గిన షేడ్ నెట్లలో చాలా సులభంగా పెంచవచ్చు.

మంచి డిమాండ్ :-

ఆర్కిడ్లు తక్కువ స్థలంలో అధిక లాభం ఇచ్చే పుష్పపంటలు. ఇవి ఎగుమతులకు అనువైన పుష్పాలు కావడం వలన రైతులకు మంచి ఆదాయం కలిగిస్తాయి. పుష్ప పరిశ్రమలో వీటి స్థానం అత్యంత ముఖ్యమైనది. ఆర్కిడ్ పూలకు మార్కెట్ లో మంచి డిమాండ్ ఉంటుంది. వీటిని ఎక్కువగా పూలవేజ్లలో, శుభకార్యాల్లో, బొకేలలో, వేలాడే పూల కుండీల్లో అందంగా పెంచుకోవడానికి అధికంగా వాడుతుంటారు. వీటి ధర ఒక్కో పూవుకు రూ. 20 -30 రూ. వరకు పలుకుతుంది. వీటికి హైదరాబాద్, బెంగళూరు, ముంబై, ఢిల్లీ మార్కెట్లలో బాగా డిమాండ్ ఉంది.

రకాలు :-

ఆర్కిడ్లు ప్రధానంగా రెండు రకాలు ఉన్నాయి. వాటిలో ఉష్ణ జాతి మరియు శీతల ప్రాంతాలలో పెరిగే జాతులు. ఉష్ణ జాతి రకాలను తక్కువ ఖర్చుతో చేసిన షేడ్ నెట్ లలో, శీతల ప్రాంతాల జాతులను సాగు చేయదలచిన రైతులు ఎక్కువ ఖర్చుతో రూపొందినచిన పాలీహౌస్ లు అవసరమవుతాయి. ఉష్ణమండల వాతావరణానికి  అనుకూలమైన పుష్పజాతులు. సింబిడియం హైబ్రిడ్లు, డెండ్రోబియం హైబ్రిడ్లు, ఫెలోనా ప్సిస్, వేండా, మొదలైనవి.

మొకారా, ఆరండా, మొ దలైనవి మొదలైనవి మొదలైనవిమొదలైనవి మొదలైనవి మొదలైనవిమొదలైనవి. కుండీల్లో పెంచుకోవడానికి: ఫెలోనాప్సిస్, పాపియో పెడెలియం, ఎరేడి డెండ్రోబియం జాతులు, రెంకో స్టైలిస్, వేండా స్పాలో గ్లాటిస్ ఫ్లికాట, మొదలైనవి.

వాతావరణ పరిస్థితులు :-

ఆర్కిడ్లు సాగు చేయడం కోసం ఉష్ణోగ్రత: 18 డిగ్రీల సెం. నుండి 28 డిగ్రీల సెం.  మధ్య ఉండాలి. ఆర్ద్రత (గాలిలో తేమ శాతం): 60% – 80% మధ్య అవసరం. ఎక్కడైతే గాలిలో తేమ శాతం ఎక్కువ ఉంటుందో అలాంటి ప్రాంతాలలో ఆర్చిడ్లను సులభంగా సాగు చేయవచ్చు. కాంతి: సగటు కాంతి సరిపోతుంది. సుమారు 50–60% కాంతి తగ్గించే షేడ్ నెట్‌లో పెంచితే మంచి పెరుగుదల ఉంటుంది. అదే విధంగా మంచి గాలి ప్రసరణ ఉండాలి. లేకపోతే వ్యాధుల ప్రబల్యత అధికమవుతుంది. కాబట్టి మొక్కలను నాటే సమయంలో, మొక్కల సాంద్రత కచ్చితం గ ఉండే విధంగా జాగ్రత్త వహించాలి.

సాగు విధానాలు :-

కొందరు రైతులు వీటిని పాలీహౌజ్లలో సాగుచేసి లాభాన్ని పొందుతున్నారు. ఆర్కిడ్లు సాధారణ మట్టిలో బాగా పెరగవు. వీటికి ప్రత్యేక మాధ్యమం అవసరం.

1. మాధ్యమం :- కొబ్బరి డొప్పలు, పీచు, ఇటుక ముక్కలు,చెరకు బాగాసు,చార్కోల్, స్ఫాగ్నమ్ మాస్.

2. నాటే విధానం :- టిష్యూ కల్చర్ ద్వారా పెంచిన చిన్న మొక్కలు వాణిజ్యపరంగా ఉపయోగిస్తారు. కుండీల్లో లేదా చెట్ల కొమ్మలపై కట్టి పెంచవచ్చు. కుండీలకు నీరు సులభంగా బయటికి వెళ్లే రంధ్రాలు ఉండాలి.

మొక్కలు నాటే విధానం:- నేల నుండి 3-4 అడుగుల ఎత్తు ఉండేలాగా ప్రతి 15-20 అడుగులకు సిమెంట్ స్తంబాలు, ఐరన్ పోల్స్ లేదా సహజంగా లభ్యమయ్యే కర్రలను వినియోగించి వాటిపైన మెష్ లను అమర్చాలి, ఈ మెష్ పైన ఏదైనా మీడియా కొబ్బరి చిప్పలు, బొగ్గు, చెట్టు బెరడు, మొదలైనవి అమర్చాలి, వాటి పైన ఈ మొక్కలను నిలబెట్టి, వైర్ సహాయం తో కట్టాలి, కొన్ని రోజులకి, మొక్క యొక్క వేర్లు, ఏర్పాటు చేసిన మాధ్యమంపై వేరు యొక్క జిగురు సహాయంతో అతుక్కుని నిలబడతాయి. అలాగే వేర్లు మెష్ నుండి కింది వేలాడి గాలి లోని తేమని వేర్ల సాయంతో తీసుకుంటాయి. ఈ విధం గ మొక్కకి మొక్కకి మరియు, వరసకి వరసకి 20-30 సెం. మీ దూరం ఉండేలాగా. 1 మీటరుకు 15-17 మొక్కలు వచ్చేలాగా ఏర్పాటు చేసుకోవాలి.

ఎరువుల నిర్వహణ :-

మిగిలిన పంటల లాగ వీటిని భూమిలో పెట్టం కాబట్టి, నేల ద్వారా ఎరువులను అందించలేము, తప్పనిసరిగా మొక్కలపై ఎరువులను పిచికారీ చెయ్యాలి . ఆర్కిడ్లకు ఎక్కువగా ద్రవరూప ఎరువులు వినియోగించాలి. శాకోత్పత్తి దశలో … NPK 30:10:10, 0.2% పిచికారీ చేయాలి. పుష్పోత్పత్తి దశలో… NPK 10:30:20 లేదా 20:20:20 వాడటం మంచిది. వారానికి ఒకసారి ఫోలియర్ స్ప్రే (ఆకుపై పిచికారీ) చేయాలి. సేంద్రీయ ద్రావకాలు (జైవ ద్రావకాలు, సముద్రశైవల ద్రావణం) వాడటం ద్వారా మొక్కల పెరుగుదల మెరుగుపడుతుంది.

నీటి నిర్వహణ :-

ఆర్కిడ్లకు తేమ అవసరం కానీ నీరు నిల్వ ఉండకూడదు. రోజుకు ఒకటి లేదా రెండు సార్లు “మిస్టింగ్ / స్ప్రింక్లర్” పద్ధతిలో నీటిని పిచికారీ చేయాలి.  వేసవిలో నీటి అవసరం ఎక్కువగా ఉంటుంది. కాబట్టి, ఉషోగ్రతలకు అనుగుణంగా ప్రతి 5-10 నిమిషాలకు ఒక 5-10 సెకన్లు ఆన్ అయ్యే విధం గ ఏర్పాటు చేసుకోవాలి. తద్వారా గాలిలో తగినంత తేమ ఉండేవిధం గ జాగ్రత్త వహించాలి, లేకపోతె ఆకులు ఎండిపోయే ప్రమాదం ఉంటుంది.

పుష్పోత్పత్తి మరియు కోత :-

జాతి ఆధారంగా 1–2 సంవత్సరాలలో పుష్పోత్పత్తి మొదలవుతుంది.ఒక్కొక్క మొక్కకు సంవత్సరానికి 4–6 పుష్పదండలు వస్తాయి.ఒక్కో పుష్పదండలో 10–15 పువ్వులు పూస్తాయి.పుష్పాలు 2–3 వారాల వరకు తాజాగా నిల్వ ఉంటాయి.70% పువ్వులు విప్పిన దశలో పుష్పదండను కోయాలి.

వ్యాధులు మరియు కీటకాలు :-

కీటకాలు :- ఆకుపచ్చ దోమ త్రిప్స్ మైట్స్

నియంత్రణ :- నీమ్ ఆయిల్, ఇమిడాక్లోప్రిడ్ లేదా తగిన కీటకనాశకాలు పిచికారీ చేయాలి.

వ్యాధులు :- ఆకుపై మచ్చలు, రూట్ రాట్

నియంత్రణ:- కార్బెండాజిం, కాపర్ ఆక్సీక్లోరైడ్ వంటి ఫంగిసైడ్లను వాడాలి.

నిల్వ మరియు మార్కెటింగ్ :- పుష్పాలు కోసిన తర్వాత 10–12 డిగ్రీల సెం. ఉష్ణోగ్రతలో కోల్డ్ స్టోరేజ్ లో వారం రోజుల వరకు నిల్వ ఉంటాయి.

ఎగుమతుల కోసం ప్రత్యేక ప్యాకేజింగ్ చేయాలి.

దేశీయ మార్కెట్‌తో పాటు అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో ఆర్కిడ్లకు అధిక డిమాండ్ ఉంది. ఆర్కిడ్ ఉత్పత్తి సాంకేతికతకు ప్రత్యేక శ్రద్ధ అవసరం. సరైన వాతావరణం, సాగు పద్ధతులు, ఎరువుల నిర్వహణ, నీటి నియంత్రణ, వ్యాధుల నియంత్రణ పాటిస్తే ఆర్కిడ్ పంట లాభదాయకంగా ఉంటుంది. అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో అధిక డిమాండ్ ఉన్నందున భవిష్యత్తులో ఆర్కిడ్ సాగు మరింత విస్తృతం కానుంది.

డా. పి. నీలిమ, డా. డి. స్రవంతి, డా.  ఎం. రామ్ ప్రసాద్, డా. కె. రవి కుమార్, డా. కె. నాగాంజలి, డా. ఐ. వి. శ్రీనివాస రెడ్డి మరియు డా. జె. హేమంత కుమార్, వ్యవసాయ కళాశాల, అశ్వారావుపేట, భద్రాద్రి కొత్తగూడెం, ఫోన్ : 81849 29874.