తెలంగాణ రాష్ట్రంలో వేసవిలో పండించే అపరాలలో పెసర, మినము, అలసందలు ప్రధానమైనవి. పెసర మరియు మినుము వేసవిలో దాదాపు 1-1.2 లక్షల ఎకరాలలో సాగు చేయబడుతుంది. వానాకాలంలో పత్తి సాగు చేసిన రైతులు వేసవిలో పత్తి విస్తీర్ణం దాదాపుగా పెసర, మినుము పంటలని సాగు చేయడం జరుగుతుంది. వానాకాలం మరియు రబీతో పోల్చినపుడు పెసర, మినుములో వేసవిలో చీడ – పీడలు తక్కువగా ఆశించడం వలన 3 – 4 నీటి తడులు ఇచ్చుకునే అవకాశం ఉన్న రైతులు పెసర, మినుము సాగు చేయడానికి ఎక్కువగా ఆసక్తి చూపుతున్నారు.
పెసర రకాలు :
1) డబ్యు. జి.జి – 42 (యాదాద్రి) :
పంటకాలం : 55 – 60 రోజులు
దిగుబడి సామర్ధ్యం : 13-14 క్వి /హె
లక్షణాలు : పొడవైన కాయతో పల్లాకు తెగులును సమర్థవంతంగా తట్టుకొంటుంది.
2) డబ్యు. జి.జి – 37 (ఏకశిల) :
పంటకాలం : 60 – 65 రోజులు
దిగుబడి సామర్ధ్యం :- 12 – 15 క్వి /హె
లక్షణాలు : ఒకేసారి కోతకు వచ్చి పల్లాకు తెగులును తట్టుకుంటుంది.
3) యం.జి .జి-347 (మధిర పెసర) :
పంట కాలం : 65 రోజులు
దిగుబడి సామర్ధ్యం : 12 – 15 క్వి /హె
లక్షణాలు :- ఆకుమచ్చ తెగులు, పల్లాకు తెగులు, తామరపురుగు బెట్ట పరిస్థితులను కొంతవరకు తప్పుకుంటుంది.
4) యం.జి .జి – 351 (శ్రీరామ) :
పంట కాలం : 70 -75 రోజులు
దిగుబడి సామర్థ్యం : 14 – 15 క్వి /హె
లక్షణాలు : కొంతవరకు పల్లాకు తెగులును తట్టుకుంటుంది.

5) యం.జి .జి – 385 (మధిర షరర – 1) :
పంటకాలం : 70 -76 రోజులు
దిగుబడి సామర్ధ్యం : 15 – 16 క్వి /హె
లక్షణాలు : మొవ్వకుళ్ళు, ఆకుముడత, పల్లాకు తెగులు, ఆకుమచ్చ, మారుకా మచ్చల పురుగును కొంతవరకు తట్టుకోగలదు.
మినుము రకాలు :
1) యం. బి. జి :1080
పంట కాలం : 80 – 95 రోజులు
దిగుబడి సామర్థ్యం : 6 – 7 క్వి /హె
లక్షణాలు : పల్లాకు తెగులు, మారుకా మచ్చల పురుగు సమర్ధవంతంగా తట్టుకుంటుంది.
2) యం.బి.జి-1070 (మధిర మినుము-1 ) :
పంట కాలం : 75 – 80 రోజులు
దిగుబడి సామర్థ్యం : 6 – 7 క్వి /హె
లక్షణాలు : పల్లాకు తెగులు, మారుకా మచ్చల పురుగును తట్టుకుంటుంది.
3) పి. యు – 31 :
పంట కాలం : 70-75 రోజులు
దిగుబడి సామర్థ్యం : 5 – 6 క్వి /హె
లక్షణాలు : కాయల మీద నూగు ఉంటుంది. పల్లాకు తెగులు సమర్థవంతంగా తట్టుకొంటుంది.
4) టి. బి. జి : 104
పంట కాలం : 70 – 75 రోజులు
దిగుబడి సామర్థ్యం : 8 – 9 క్వి /హె
లక్షణాలు : మధ్యస్థ లావు గింజ కల్గిన ,పల్లాకు తెగులును తట్టుకునే వాలిష్ రకం.
5) జి. బి. జి – 1
పంట కాలం : 70 – 75 రోజులు
దిగుబడి సామర్థ్యం : 6 – 7 క్వి /హె
లక్షణాలు : అన్నికాలాలకు అనువైన పల్లాకు తెగులును తప్పుకునే పాలిష్ రకం.
6) ఎల్. బి . జి – 709
పంట కాలం : 80-85 రోజులు
దిగుబడి సామర్థ్యం : 6 – 7 క్వి /హె
లక్షణాలు : కాయల పై నూగు ఉంటుంది. మాగాణి భూములలో ఆలస్యంగా డిసెంబరు చివరి వరకు విత్తుటకు అనువున పాలిష్ రకము.
7) ఎల్. బి. జి – 752
పంట కాలం : 75 – 80 రోజులు
దిగుబడి సామర్థ్యం : 7 – 8 క్వి /హె
లక్షణాలు : గింజ లావుగా ఉండి తెగులును తట్టుకుంటుంది.
డా. పి. గోన్యానాయక్, డా. యమ్ మధు, డా. ఎ. వెంకట్ రెడ్డి, డా.జి పద్మజ, డా.యమ్.నాగర్ మరియు డా. ఆర్. ఉమారెడ్డి ప్రాంతీయ వ్యవసాయ పరిశోధనా స్థానము, వరంగల్.



























