Marigold Cultivation: బంతుల్లో ప్రధానంగా రెండు రకాల జాతులు ఉన్నాయి. దీనిలో ఆఫ్రికన్ మ్యారిగోల్డ్ లేదా హజారియా బంతి పువ్వు. ఈ రకాల మొక్కల ఎత్తు 60-80 సెం.మీ వరకు ఉంటుంది మరియు దాని పువ్వుల పరిమాణం పెద్దది, టఫ్టెడ్ మరియు పసుపు, నారింజ వంటి వివిధ రంగులలో పూలు పూస్తాయి.

Marigold Cultivation in India
బంతి పువ్వు రకాలు:
మేరిగోల్డ్ రకాలు క్రౌన్ ఆఫ్ గోల్డ్, ఎల్లో సుప్రీం, జెయింట్ డబుల్ ఆఫ్రికన్, ఆరెంజ్ జెయింట్, డబుల్ ఎల్లో, క్రాకర్ జేక్, గోల్డెన్ ఏజ్ కలకత్తా మొదలైనవి.
ఫ్రెంచ్ బంతి పువ్వు లేదా మేరిగోల్డ్- ఈ బంతి పువ్వులో ఎక్కువగా మరగుజ్జు మరియు చిన్న పువ్వులు ఉంటాయి మరియు మొక్కల ఎత్తు 20-30 సెం.మీ. దీని ఇతర రకాలు రస్టీ రెడ్, బటర్స్కోచ్, బటర్ బాల్, ఫైర్గ్లో, రెడ్ బ్రోచర్డ్, సుసన్నా ఫ్లెమింగ్, ఫైర్ డబుల్, స్టార్ ఆఫ్ ఇండియా మొదలైనవి. అదే సమయంలో, పూసా ఆరెంజ్ మేరిగోల్డ్, పూసా బసంతి మేరిగోల్డ్ అనే రెండు కొత్త జాతులు కూడా భారతీయ వ్యవసాయ పరిశోధన ద్వారా కనుగొనబడ్డాయి.
వ్యవసాయ తయారీ:
పొలాన్ని సిద్ధం చేస్తున్నప్పుడు, రివర్సింగ్ నాగలితో మట్టిని మూడు నుండి నాలుగు మార్లు దున్నండి. మరియు దున్నుతున్నప్పుడు 150-200 క్వింటాళ్ల కుళ్ళిన ఆవు పేడ ఎరువును కలిపి వేయాలి. ఇది చెదపురుగుల నుండి రక్షించడానికి. మరియు ఇతర తెగుళ్లు దరి చేరనీయకుండా చూస్తుంది. అదేవిధంగా 5 క్వింటాళ్ల వేపపిండి వేసి కలపాలి. పొలంలో మొక్కలను నాటడానికి ముందు, పొలాన్ని చిన్న పడకలుగా విభజించండి, తద్వారా నీటిపారుదల సులభంగా చేయవచ్చు.
నర్సరీలో బంతి పువ్వును విత్తే విధానం:
సాధారణంగా దీని సాగుకు ఒక హెక్టారుకు 1.5 కిలోల విత్తనం అవసరం. హైబ్రిడ్ రకాలు వాడితే హెక్టారుకు 700-800 గ్రాముల విత్తనం సరిపోతుంది. పాత విత్తనాలను విత్తడానికి ఉపయోగించవద్దు. సీజన్ ప్రకారం విత్తనాలను 8-10 సెంటీమీటర్ల ఎత్తు, 1 మీటరు వెడల్పు మరియు 2-3 మీటర్ల పొడవు గల ఎత్తైన బెడ్లలో విత్తుకోవాలి. గింజలను వరుసలో విత్తిన తర్వాత లేదా చిలకరించే పద్ధతిలో 1:50 (ఫార్మాలిన్ మరియు నీరు)తో మెత్తగా తయారైన సీడ్ బెడ్ను శుద్ధి చేసి, వాటిని ఆవు పేడతో కప్పి, నీరు పోస్తూ ఉండండి. నర్సరీలో ఎక్కువ నీరు నిల్వ ఉండకూడదు.

Marigold Flowers
మొక్కలు నాటడం:
మొక్క 30-35 రోజుల వయస్సు లేదా 4-5 ఆకులు ఉన్నప్పుడు, దానిని పొలంలో లేదా తోటలో మార్పిడి చేయండి. నాటేటప్పుడు మొక్క నుండి మొక్క దూరం 30-35 సెం.మీ మరియు లైన్ నుండి లైన్ దూరం 45 సెం.మీ ఉండాలి. మార్పిడిని ఎల్లప్పుడూ సాయంత్రం చేయాలి మరియు నాటిన తర్వాత, మొక్కల చుట్టూ ఉన్న మట్టిని చేతితో నొక్కండి.
Also Read: బంతిపూల సాగుతో అధిక లాభాలు గడిస్తున్న యువరైతు..
ఎరువులు మరియు ఎరువులు:
పొలంలో దున్నడానికి 10 నుంచి 15 రోజుల ముందు హెక్టారుకు 150 నుంచి 200 క్వింటాళ్ల కుళ్లిన ఆవు పేడతో పాటు 160 కిలోల నత్రజని, 80 కిలోల భాస్వరం, 80 కిలోల పొటాష్ అవసరం. నాటడానికి ముందు దున్నుతున్న సమయంలో సగం నత్రజని మరియు పూర్తి మొత్తంలో భాస్వరం మరియు పొటాష్లను మట్టిలో కలపండి. ఒక నెల తర్వాత మిగిలిన మొత్తం నత్రజనిని నిలబడి ఉన్న పంటలో పిచికారీ చేయాలి.
ప్రతిసారీ నీటిపారుదల:
వేసవిలో, 4-5 రోజుల వ్యవధిలో మరియు శీతాకాలంలో 10-12 రోజుల వ్యవధిలో తేలికపాటి నీటిపారుదల చేయాలి. మంచి ఉత్పత్తికి తేమ అవసరం.
కలుపు తీయుట:
నాటిన తర్వాత పార సహాయంతో ఎప్పటికప్పుడు పొలంలో కలుపు మొక్కలను తొలగిస్తూ ఉండండి.పుష్పించే సమయంలో మొక్కల దగ్గర మట్టిని ఉంచండి, మొక్కల ప్రారంభ దశలో కలుపు తీయడం చాలా ముఖ్యం. దీనితో నాటిన 20-26 రోజుల తర్వాత మొదటి కలుపు తీయడం మరియు 40-45 రోజుల తర్వాత రెండవది.బంతి పువ్వు 45 రోజుల వయస్సులో ఉన్నప్పుడు, మొక్కపై మొగ్గను 2-3 సెం.మీ మేర కత్తిరించి దానిని తీసివేయండి. దీని కారణంగా, మొక్కలో ఎక్కువ మొగ్గలు అభివృద్ధి చెందుతాయి మరియు ఎక్కువ పువ్వులు లభిస్తాయి.

Marigold Cultivation
పూలు కోయడం:
పూలను కోయడానికి ముందు పొలంలో తేలికపాటి నీటిపారుదల చేయండి, తద్వారా పువ్వుల తాజాదనం అలాగే ఉంటుంది. పువ్వులు వికసించిన తర్వాత మాత్రమే కోయాలి. మరియు పూలను కోయడానికి ఉత్తమ సమయం ఉదయం లేదా సాయంత్రం.
దిగుబడి:
ఆఫ్రికన్ మ్యారిగోల్డ్ హెక్టారుకు 18-20 టన్నులు, ఫ్రెంచ్ బంతి పువ్వు 10-12 టన్నుల దిగుబడిని ఇస్తుంది, ఇది సీజన్ మరియు వర్తించే సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలపై ఆధారపడి ఉండొచ్చు.
బంతి పువ్వుల పెంపకం వల్ల లాభం:
రెండంచెల ఉద్యాన విధానంలో కూడా పండ్ల చెట్లతోపాటు బంతిపూలను పెంచితే ఎక్కువ లాభాలు పొందవచ్చు. మార్కెట్లో బంతి పువ్వుల ధర తక్కువగా ఉన్నట్లయితే, రైతులు పూల నుండి విత్తనాలను ఉత్పత్తి చేయడం, రసాయన రహిత రంగులు తయారు చేయడం మరియు ప్రాసెసింగ్ పరిశ్రమలకు నేరుగా పూలను విక్రయించడం ద్వారా ఎక్కువ ఆదాయాన్ని పొందవచ్చు.
బంతి పువ్వుల తయారీలో గుర్తుంచుకోవలసిన విషయాలు:
బంతి పువ్వులు విత్తడానికి పాత విత్తనాలను ఉపయోగించవద్దు.
మ్యారిగోల్డ్ విత్తనాలను వరుసలో లేదా చల్లే పద్ధతిలో విత్తిన తర్వాత, వాటిని ఆవు పేడతో కప్పి, పారతో నీరు పోస్తూ ఉండండి. నర్సరీలో నీటి ఎద్దడి లేకుండా చూసుకోవాలి.
Also Read: మేరిగోల్డ్లో గొప్ప ఔషధ గుణాలు