శీతాకాలంలో సాగు చేసే కూరగాయలలో బ్రోకలీ, క్యాబేజీ ఇవి బ్రాసికేసి కుటుంబానికి చెందివి. ఈ రెండు పంటలు బ్రోకలీ ఆకుపచ్చ పువ్వు మొగ్గలతో కాలీఫ్లవర్ని పోలి ఉంటుంది. వీటిని తాజా కూరగాయ లాగా మరియు సలాడ్ లాగా కూడా ఉపయోగిస్తారు. ప్రధాన పువ్వులు మాత్రమే కాకుండా పార్శ్యపు మొగ్గలు ఏర్పడి చిన్న పువ్వులుగా అభివృద్ధి చెందుతాయి.బ్రోకలీ అత్యంత పోషక విలువలు కలిగిన పంట. ఇందులో విటమిన్ ఏ, విటమిన్ సి “ధయామిన్” “రైబోఫ్లేవిన్” వంటి విటమిన్లు ఉంటాయి. కాల్షియం, ఐరన్, ఫాస్ఫరస్, పొటాషియం వంటి ఖనిజ లవణాలు కూడా ఉంటాయి. ఇందులో ప్రోటీన్ శాతం ఎక్కువగా ఉంటుంది. తెలంగాణలో బ్రోకలీ సాగు విస్తీర్ణం చాలా తక్కువగా ఉంది. కానీ రబీ కాలంలో హరిత గృహాలలో కాకుండా బయట వాతావరణంలో కూడా దీనిని సాగు చేయవచ్చు. పట్టణ ప్రజలలో బ్రోకలీ యొక్క పోషక విలువలు ఆరోగ్యానికి చేసే మేలు పైన అవగాహన ఉంది. హైదరాబాద్ మరియు సికింద్రాబాద్ వంటి విశ్వజననీయమైన నగరాల్లో భారీ డిమాండ్ పలుకుతూ మంచి ధర కూడా రైతులకు అందిస్తుంది. బ్రోకలీ మరియు క్యాబేజీ పంటలను అనేక రకాల కీటకాలు చీడ – పీడలు ఆశిస్తూ ఉంటాయి. కొన్ని తీవ్రమైన పంట నష్టాన్ని కలుగజేస్తాయి. అలాంటి వాటిలో పొగాకు లద్దె పురుగు ఒకటి. ఈ పురుగు ప్రత్యేకంగా పొగాకు, పత్తి, క్యాబేజీ, మిర్చి, వంకాయ, వేరుశనగ, సోయాబీన్ పంటలను దాడి చేస్తుంది.
జీవిత చక్రం :- ఈ పురుగు యొక్క రెక్కలు చూడటానికి గోధుమ రంగులో ఉండి ముందు రెక్కల మీద తెల్లని చారలు, వెనక రెక్కలు అంచులో నల్లని మచ్చలు కలిగి ఉంటాయి. రెక్కల తల్లి పురుగు వారం రోజులే బ్రతికి ఉంటుంది.
గుడ్లు :- ఆకు అడుగుభాగం లేదా పై భాగంలో పసుపు పచ్చని గుడ్లను 350 నుంచి 400 సమూహాలుగా పెడతాయి. గొంగళి పురుగులు గుడ్లు, పొదగాటానికి 3 నుంచి 5 రోజులు పడుతుంది. గుడ్లు నుండి బయటకు వచ్చిన గొంగళి పురుగు లేత ఆకుపచ్చ రంగులో
అడ్డంగా నల్లని మచ్చలు నిలువు పసుపు చారలు కలిగి ఉంటాయి. లార్వాదశలోని గొంగళి పురుగులు ఆకులను నిరంతరాయంగా తినేస్తుంటాయి. ఎక్కువగా రాత్రి సమయాల్లో ఇవి పంటపై దాడికి పాల్పడుతూ మొక్కల ఆకులన్నింటినీ తినేస్తుంటాయి. పగటి సమయాల్లో పంట పొలాల్లో నేలలో దాక్కుంటాయి. గొంగళి పురుగులు అధికంగా ఉండే పంటలలో మొక్కలకు ఆకులు లేకుండా తినేయడం కేవలం కొమ్మలు మాత్రమే మిగులుస్తాయి. కోత సమయంలో ఇవి వ్యాపిస్తే ఆకులతో పాటు కొమ్మలను కూడా తినేస్తాయి అభివృద్ధి చెందిన గొంగళి పురుగు లార్వా 15 నుండి 350 ఉష్ణోగ్రతల మధ్య జీవిస్తాయి. అయితే 25 డిగ్రీల ఉష్ణోగ్రత అనుకూలమైనది. తక్కువ తేమ మరియు అధిక అల్ప ఉష్ణోగ్రతలు సంతానాన్ని తగ్గించి వాటి జీవిత చక్రాన్ని పెంచుతాయి.

కోశస్థ దశ :- ఈ పురుగు కోశస్థ దశ భూమిలో గడుపుతుంది. గొంగళి పురుగు జీవిత చక్రం 60 రోజుల్లో పూర్తవుతుంది.
నష్ట లక్షణాలు :- ఆకుపై చిన్న, చిన్న రంధ్రాలు ఏర్పడం గమనించవచ్చు ఆకుపై లేదా మొక్క కాండం దగ్గర గొంగళి పురుగు విసర్జన పదార్థం కనిపిస్తుంది.
నివారణ చర్యలు :
. జీవ శిలీంధ్రం మందులైన బవేరియా బసియానా 5 గ్రాములతో 10 గ్రా. టిపోల్ మిశ్రమాన్ని కలిపి పిచికారి చేయాలి.
. ఎస్.ఎన్.పి.వి 250 లార్వా ద్రవణం నీటిలో కలిపి పిచికారి చేయాలి.
. జీవ నియంత్రణ పురుగులైన గుడ్డు పరాన్న జీవి ట్రైకోగ్రామ చిలో నిస్ 10,000 ఎకరానికి 15 రోజుల వ్యవధిలో విడుదల చేయాలి.

పొగాకు గొంగళి పురుగు గుడ్లు గమనించిన వెంటనే వేప నూనె 15,000 పిపిఎం 5 మి.లీ తో 10 గ్రా. డిటర్జెంట్ పొడి కలిపి ఆకుల క్రింద భాగంలో పిచికారి చేయటం వలన గుడ్ల దశను అరికట్టవచ్చు.
విషపు ఎరను తయారు చేయుట :
- ఒక కిలోగ్రాము వరిపొట్టు + 500 గ్రాముల బెల్లం తో 500 గ్రాముల థయోడికార్బ్ 75 W +1 -1.5 లీటర్ నీటిలో కలిపి చిన్న బంతులుగా కట్టుకొని మొక్క మొదల్లో వేయడం వలన గొంగళి పురుగు దశలను అరికట్టవచ్చు. 20 – 25 బంతులను ఎకరానికి వేయాలి.
- ఆముదం పంటను ఎర్ర పంటగా వేసుకోవాలి. ఆముదం పంట గొంగళి పురుగు యొక్క తల్లి పురుగు ఆకర్షింపబడిన దానిపై గుడ్లు పెడుతుంది.
- లింగాకార్షిక బుట్టలను ఎకరాలకి 5 చొప్పున పెట్టుకోవడం అందులో మగరెక్కలు పురుగులు ఆకర్షింపబడి చనిపోతాయి.
- క్రిమిసంహారక మందులైన “కార్బో ప్యూర్గాన్” గుళికలు 3 గ్రా. 8 నుండి 10 కిలోల ఎకరానికి లేదా ఫోరేట్ 10 గ్రాములు 8 నుండి 10 కేజీలు ఎకరానికి వేసుకోవాలి.
లేదా
- స్పైనోసాడ్ 45 ఎస్. సి 0.3 మి.లీ, ప్లుబెండమైడ్ 39.5 ఎస్. సి మి.లీ, నోవోలురాన్ 10 ఇ. సి మి.లీ.
- పైన తెలిపిన సమగ్ర పద్ధతులు పాటించడం వల్ల పొగాకు గొంగళి పురుగు ఉదృతి కొంతమేరకు అదుపు చేయగలము.
డా. యు. వేణుగోపాల్ (కీటక శాస్త్రం), ఎ.వి.ఎన్ లావణ్య (కూరగాయల శాస్త్రం), డా. పి. ప్రశాంత్ (పూలశాస్త్రం), డా. ఎమ్.శ్రీనివాసరావు (ఔషధ & సుగంధ శాఖ) ఉద్యాన విశ్వవిద్యాలయం, రాజేంద్రనగర్, శ్రీ కొండా లక్ష్మణ్ తెలంగాణ ప్రభుత్వ ఉద్యాన విశ్వవిద్యాలయం, హైదరాబాద్.


























