వ్యవసాయ కీటకాల నియంత్రణలో వేపతో కూడిన పురుగుమందులు కీలక పాత్ర పోషించడం వల్ల అవి విస్తృతంగా ఉపయోగించబడుతున్నాయి. సింథటిక్ పురుగుమందుల వాడకం నుండి ప్రపంచవ్యాప్తంగా పర్యావరణంలో స్పష్టమైన మార్పు వచ్చింది. మొక్కలు మరియు పర్యావరణం పైనే కాకుండా ఇతర జీవులపై ఈ సింథటిక్ పురుగుమందుల వల్ల కలిగే దుష్ప్రభావాల గురించి విస్తృతంగా అవగాహన వచ్చింది కాబట్టి వ్యవసాయ౦లో రసాయనాల వాడకం నుండి సహజమైన వాటికి మారడం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. వేపతో కూడిన పురుగుమందులపై పెరుగుతున్న ప్రజాదరణవల్ల వాటి తయారీదారులు లాభాలు సంపాదించడానికి ఇది ఒక గొప్ప అవకాశం. వేపను పురుగుమందుగా వాడటానికి మనుషుల యొక్క భద్రత మరియు మొక్కలపై వేప సామర్థ్యాన్ని పరీక్షించడానికి చాలా పరిశోధనలు జరిగాయి, కాబట్టి వాటిని తయారు చేసి ఉపయోగించడంతోపాటు వివిధ దేశాలకు ఎగుమతి చేస్తున్నారు.
వేపపై నిర్వహించిన పరిశోధనల ప్రకారం వేపలో అజార్డిరక్టిన్ అధికంగా ఉన్నట్లు కనుగొనబడింది. ఇది కీటకాల దశలను నిరోధిస్తుంది. వేపకు కీటకాలను చంపే లక్షణాలను ఉన్నందువల్ల అనేక రకాల కీటకాల నుండి మొక్కలను రక్షించడానికి వేప ఉపయోగపడుతుంది. వేప ఆధారిత పురుగుమందుల యొక్క ముఖ్యమైన ప్రయోజనం ఏమిటంటే అవి మొక్కలపై ఎటువంటి అవశేషాలను వదిలివేయవు.

వేపతో కూడిన పురుగుమందులు సాధారణంగా కీటకాల వికర్షకం మరియు పునరుత్పత్తి నియంత్రికగా పనిచేస్తాయి. వేప ఆధారిత పురుగుమందులకు కీటకాలు నిరోధకతను పెంచుకోలేవు. రసాయన పురుగుమందులను అధికంగా వాడటం వల్ల ఇతర మిత్ర పురుగులకు హాని కలుగుతుంది, మొక్కలు మరియు పర్యావరణం పై విష ప్రభావాలు మొదలైన సమస్యలు ఎదురవుతాయి. కాబట్టి పర్యావరణానికి అనుకూలంగా ఉండి మొక్కల పై ఎటువంటి విషపూరిత ప్రభావాలు లేని సహజ జీవ పురుగుమందులు తయారు చేయడానికి వేపను ఉపయోగిస్తున్నారు. వేప పర్యావరణ అనుకూలమైనది విషపూరితం కానిది మరియు వాటిని ఇతర పురుగుమందులతొ కలిపి మరింత ప్రభావంతంగా అన్ని పంటలపై ఉపయోగించవచ్చు.
వేప శక్తివంతమైన పురుగుమందుగా గుర్తించబడి ప్రపంచ వ్యవసాయ సమస్యలకు పరిష్కారాన్ని అందిస్తుంది. వేపలో ఉండే రసాయనాలకు కీటకాలు ఆకులను తినడాన్ని, గుడ్లు పెట్టడాన్ని నిరోధించడం, కీటకాల వృద్ధికి అంతరాయం కలిగించడం, కీటకాల దశలను తగ్గించడం మరియు కీటకాలలో వంధ్యత్వాన్ని కలిగించే గుణాల వల్ల కీటకాల నియంత్రణలో విస్తృతంగా ఉపయోగించ బడుతుంది.
వేపను తక్కువ సాంద్రతలలో (1–10 పిపిఎమ్) పిచికారి చేసినపుడు కీటకాల లద్దె పురుగు దశ నుండి కోశస్థ దశను నియంత్రిస్తుంది. అందువలన పురుగుల జీవిత చక్రాన్ని మారుస్తు వాటి వృద్ధిని నిరోధిస్తుంది. వేప నూనె 10–100 పిపిఎమ్ సాంద్రత వద్ద సుమారు 200 రకాల కీటకాలను నాశనం చేయడమే కాకుండా గుడ్లు పెట్టడాన్ని కూడా నిరోధిస్తుంది.
పంటలకు ఉపయోగించే వేర్వేరు పురుగుమందుల తయారీకి వేపను విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తున్నారు. అజార్డిరక్టిన్, సాలనిన్ మరియు మెలాండ్రియోల్ అనే రసాయనాలు ఉన్నందున వేపను పిచికారి చేసినపుడు వికారం కలిగించి మింగడానికి వీలుకాకపోవడంవల్ల వాంతులు అవుతాయి. ఈ కారణంగా పురుగులు వేపతో పిచికారి చేసిన వాటిని తినలేవు. వేప యొక్క మరో ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే అవి ప్రయోజనకరమైన కీటకాలకు హాని కలిగించవు కేవలం రసం పీల్చే కీటకాలను మాత్రమే లక్ష్యంగా చేసుకుంటాయి.
మరో ఆసక్తికరమైన విషయం ఏంటంటే వేప పురుగుల దశలను నియంత్రించడం. వేపపై ఇటీవల నిర్వహించిన అధ్యయనాల ప్రకారం వేపలో అజార్డిరక్టిన్ అధికంగా ఉన్నట్లు కనుగొనబడింది. ఇది కీటకాల మొదటి దశల్లోని హార్మోన్లపై పని చేసి వాటి వృద్ధిని నిరోధిస్తుంది తద్వారా పురుగు కోశస్ద దశకు వెళ్ళడంలో విఫలమవుతుంది, చివరికి చనిపోతుంది. ఒకవేళ అజార్డిరక్టిన్ సాంద్రత తగినంతగా లేకపోతే పురుగు కోశస్ద దశలోకి ప్రవేశించిన తర్వాత చనిపోతుంది. సాంద్రత ఇంకా తక్కువగా ఉంటే కోశస్ద దశ నుండి వెలువడే రెక్కల పురుగులు వైకల్యంతో లేదా 100% వంద్యత్వంతో ఉంటాయి.
ఆకులపై పురుగులు గుడ్లు పెట్టకుండ నిరోధించడం వేప యొక్క మరొక ప్రత్యేకత. నిల్వలో ఉన్న విత్తనాలకు ఇది చాలా ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. మార్కెట్ నుండి తీసుకొచ్చిన విత్తనాలు అప్పటికే కొన్ని కీటకాల బారిన పడవచ్చు. వాటిపై వేప విత్తన కషాయం లేదా వేప నూనెను చల్లినపుడు కీటకాలు వాటిని ఆహారంగా తీసుకోవు మరియు ఆడ పురుగులు వాటిపై గుడ్లు పెట్టలేవు, ఆవిధంగా నష్టాన్ని తగ్గించవచ్చు. వేప విషపూరితం కానందున జీవ పురుగుమందులలో సరైనదిగా గుర్తించబడింది. ఆర్థిక సాధ్యత మరియు పర్యావరణ అనుకూల స్వభావం కారణంగా వేప వాడకం సమగ్ర సస్య రక్షణలో ఒక ముఖ్యమైన భాగం.
ఏ. నితిష్, కె. మౌనిక, వి. సుచిత్ర, బి.మాధవి మరియు పి. హరికాంత్ ఫల పరిశోధన స్థానం, సంగారెడ్డి, శ్రీ కొండా లక్ష్మణ్ తెలంగాణ ఉద్యాన విశ్వవిద్యాలయము, తెలంగాణ, ఫోన్ : 85009 99861


























