Published By 
మామిడి చెట్టు కాపు బాగా రావటానికి కొమ్మ కత్తిరింపు వారి అనుభవంతో జట్టుగట్టి మామిడి చెట్ల కొమ్మ కత్తిరింపు కొంత తెలిసి కొంత సరిగా చేయటం లేదు.
పూర్తి అవగాహనతో ఉద్యానవన శాస్త్రవేత్తలు, అధికారుల పర్యవేషణలో శిక్షణ తీసుకొని చేస్తే ఫలితాలు మామిడి రైతులకు పూర్తిగా అందుతాయి.
కొమ్మ కత్తిరింపు జట్టులు వారి అనుభవంతో చేస్తున్న ఈ మామిడి కొమ్మ కత్తిరింపుకు కొన్ని మార్పులు, చేర్పులు చేస్తే, ఇంకా ఉపయోగంగా ఉంటుంది అని నా అనుభవాలను జోడించి ఏమిచేస్తే బాగుంటుంది.
ఎందుకు చేయాలి? చేస్తే ఎలా ఉపయోగ పడుతుందో, మామిడి రైతులు అర్ధం చేసుకుంటారని కొంచెం విపులంగానే చెప్పడానికి ప్రయత్నిస్తాను.
- మామిడిలో ఈ కొమ్మకత్తిరింపు మామిడి కాయలు కోయటం అయిన తరువాత తొలకరి వర్షాలు పడిన వెంటనే చేస్తే మంచిది.
లేక నీటివసతి పుష్కలంగా వుంటే, కాయ కోత తరువాత నీరుపెట్టి వాతావరణం కొద్దిగా చల్లబడిన తరువాత కొమ్మనరకటం మంచిది.
వేసవిలో మండుటెండలో నేలలో పదును లేని సమయంలో చేస్తే చెట్టు షాక్ కి గురిఅవుతుంది. నరికిన కొమ్మలనుండి చిగురు రావటం తగ్గుతుంది.
- ఈ కొమ్మ కత్తిరింపు ఐదు రకాలు గా చేయాలి.
మొదటిది : రెండు సంవత్సరాల కొకసారి మధ్య తల కొమ్మ తీసి ఎండ పడటానికి గాలి తగలటానికి. ఇదిచేయటం వలన కొమ్మలకి పూత బాగావచ్చి కాపు ఎక్కువగా నిలుస్తుంది. దోమ (Mango Hopper), ఆకు కుళ్లు తెగులు రావటం తగ్గుతుంది. ఈ పని రెండు వత్సరాలకొకసారి చేస్తే సరిపోతుంది.
రెండవది : పది సంవత్సరాలు వయసు దాటిన తోటలలో వరుసలలోని ప్రక్క, ప్రక్క చెట్ల కొమ్మలు పెరిగి ఒకదాని కొకటి పెనవేసుకపోయి రాసు కుంటూ, ఎకొమ్మకూ కాపు లేకుండా పోయే కొమ్మలను రెండు సంవత్సరాల కొకసారి, కొమ్మలు తగలకుండా దాదాపు 2 అడుగుగులు ఎడం ఉండేటట్లు నరకటం. ఇలా కొమ్మలు అంటుకోకుండా చేయటం మూలాన రెండుచెట్ల మధ్య కొమ్మలు కూడా పూతకువచ్చి, కాపు నిలబడుతుంది. ఈ పని రెండు సంవత్సరాలకొకసారి చేస్తే సరిపోతుంది.
మూడవది : చెట్టుకు చుట్టూ ఉండే క్రింది కొమ్మలు 3 అడుగుల ఎత్తు వరకు (మొలఎత్తు) నరకటం. మరీ ఎత్తుగా మనిషి ఎత్తువరకూ ట్రాక్టర్ తిరగాలి అని కాకుండా, 3 అడుగుల ఎత్తు వరకు (మొలఎత్తు) వుంచి కొమ్మలు తీయాలి. మామిడి చెట్టు ఎత్తులో 2/3 వంతు క్రింది ఎత్తులోనే బయట, లోపల కొమ్మలకి దాదాపు 80-90% కాపు వస్తుంది అని రైతులు గమనించాలి. చెట్టు త్రిభుజాకారంలో ఉంటుంది కాబట్టి క్రిందిభాగం వైశాల్యం ఎక్కువగా ఉంటుంది కాబట్టి, క్రింది భాగంలోనే కాపు కాసే కొమ్మలు (Fruiting Area) ఎక్కువగా ఉంటాయి. కాబట్టి మరీ ఎక్కువ ఎత్తువరకూ క్రిందికొమ్మలు తీయరాదు. ట్రాక్టర్ పోవడానికి వీలుగా చేసి దున్నాలి. ఆ విధంగా దున్నితే పీచు వేర్లు తెగి మొక్క షాక్ కి గురిఅవుతుంది. చెట్టు వయసు తగ్గుతుంది.
చెట్టుకు చుట్టూ ఉండే క్రింది కొమ్మలు 3 అడుగుల ఎత్తు వరకు (మొలఎత్తు) మాత్రమే నరకటం చేస్తే క్రిందికొమ్మలు పూత బాగా వచ్చి కాపు ఎక్కువ కాస్తుంది. కాపు కాసిన తరువాత కొమ్మలు బరుకి వంగి దాదాపు నేలకి తగిలేటట్లు కాయలు ఉంటాయి. చెట్టు క్రింద కలుపు కూడా రాదు. ప్రక్కక్రింది కొమ్మలు కాపుతో క్రిందికి వంగుతాయి కాబట్టి ప్రక్క క్రింది కొమ్మలు ప్రతి సంవత్సరం 3 అడుగుల ఎత్తు వరకు (మొలఎత్తు) కత్తిరించా లి.
నలుగవది : చెట్టు లోపలి భాగాన వుండే ఎండు కొమ్మలు కొమ్మ, కొమ్మకు నీడ బారి ఎండపడకుండా మరియు కొమ్మ, కొమ్మ రాపిడి బడే కొమ్మలు కాపు లేకుండా వుండే కొమ్మలను కత్తిరించటం. ఈ లోపలి కొమ్మలు కాపుకు రాకుండా పోషకాలు నీరు తీసుకుంటూ నీడ ఏర్పడే కొమ్మలను కత్తిరించడం మూలాన చెట్టుకు బరువు తగ్గుతుంది, , పురుగులు తెగుళ్ల ఆశించటం తగ్గుతుంది, లోపలి కొమ్మలు ఎండతగిలి రాపిడి పడకుండా ఉంటుంది. లోపలికొమ్మలమీద కూడా (ముఖ్యంగా బంగినపల్లి రకం చెట్లకు) పూత బాగా వచ్చి కాపు ఎక్కువ కాస్తుంది. ఈ ఎండ నీడబారే, కొమ్మ కొమ్మకు రాపిడిబడే కొమ్మలు ప్రతి సంవత్సరం కత్తిరించాలి.
ఐదవది : కాయకోసినతరువాత మిగిలిపోయే గొల తొడిమ భాగం పిందే నిలవలని పూత గొలాలు మరియు 9 మించి పొడవువున్న గనుపు కొమ్మలు వెనుక గనుపు (ముడి) వరకు కత్తిరిస్తే తరువాత ప్రతి కొమ్మకు ఎక్కువ చిగురు (కొమ్మలు), పూత సమయంలో ప్రతి కొమ్మకు పూత రావటం కాయ నిలవటం జరిగి ఎక్కువ కాయ దిగుబడి వస్తుంది. ముఖ్యంగా మామిడి ఎకరాలు ఎక్కువ చెట్లు దగ్గిరగా వేసే వారు (High & Ultra High density) ప్రతి కొమ్మ చిగురును మీది కొమ్మలు కూడా వెనుక గనుపు (ముడి) వరకు కత్తిరిస్తే చెట్టు ఆకారం తగ్గి కొమ్మ, కొమ్మ కలిసి కాకుండా ఎక్కువ ప్రక్క కొమ్మలు వచ్చి ఎక్కువ పూత గొలాలు వచ్చి దిగుబడి ఆశించినంత వస్తుంది. ఈ దగ్గిర నాటిన చెట్లకు కొమ్మ చివరలు కత్తిరించక పోతే వరుసలలోని ప్రక్క, ప్రక్క చెట్ల కొమ్మలు పెరిగి ఒకదాని కొకటి పెనవేసుకపోయి రాసు కుంటూ ఏ కొమ్మకూ కాపు లేకుండా పోయి తెగుళ్లు, పురుగులు ఎక్కువై కాపులేకుండా పోయి నష్టపోతారు.
కాయ కోసిన తరువాత మిగిలిపోయే గొల తొడిమ భాగం పిందె నిలవలని పూత గొలాలు ప్రతి సంవత్సరం చేయాలి.
కొన్ని ముఖ్య సూచనలు:
- కొమ్మలు కత్తిరించిన తరువాత కోత భాగంనుంచి బంక (Sap) కారి 2-3 రోజులలోనే పులిసి (Ferment) పుల్లటి వాసన వస్తూ స్టెమ్ బోరర్ (Stem Borer) పెంకు పురుగులను ఆకర్షించి బంకను తింటూ కొమ్మలను రంద్రం చేసుకొని కొమ్మల లోపలి భాగాన్ని తింటం మూలాన చెట్లు చనిపోయే ప్రమాదముంది. నరికిన భాగంలో బూజు (Fungus) తెగుళ్లు కూడా ఆసిస్తాయి.
అందువలన కొమ్మలు కత్తిరించిన వెంటనే ఒక పురుగు మందు, ఒక తెగులు మందు (Chloripyriphos + Copperoxychloride (Blitox)) పేస్టుమాదిరిగా చేసి కొమ్మ నరికిన భాగంలో పూస్తే స్టెమ్ బోరర్ మరియు బూజు తెగుళ్లు రాకుండా చ్చేయవచ్చు.
ముఖ్యంగా మామిడి ఎకరాలు ఎక్కువచెట్లు దగ్గిరగా వేసే వారు (High & Ultra High density), ఎక్కువ కొమ్మ కత్తిరింపు చేయవలసి వస్తే పైమందులను, కొమ్మలు అన్ని తడిచేటట్లు స్ప్రే చేయటం మంచిది.
- కత్తిరించిన కొమ్మలను అట్లానే చెట్టు క్రింద ఆకులు రాలినంతవరకు వదిలి ఆకులు రాలిన తరువాత చిన్న కొమ్మలు తీసివేస్తే రాలిన ఆకులు మల్చ్ (Mulch) నేలనికప్పి కలుపురానీయదు. నీటి అవసరం తగ్గి కుళ్ళినతరువాత మంచి ఎరువుగా ఉపయోగ పడుతుంది. కాయ రంగు బాగా వృద్ధి అవుతుంది.
- మామిడిలో ఈ కొమ్మకత్తిరింపు మామిడి కాయలు కోయటం అయిన తరువాత తొలకి వర్షాలు పడిన వెంటనే చేస్తే మంచిది.
- పైన వివరించిన కొమ్మ కత్తిరింపు అంతా చెట్టుకు ప్రక్క కొమ్మ పోయినంతదూరం పాదులు చేసి ఎరువులు వేసి మట్టి, ఎరువు కలిపి తరువాత కొమ్మ కత్తిరింపు చేస్తే కత్తిరించి వచ్చిన ఆకులు అన్నీ పాదిలో కప్పబడి మంచి ఉపయోగం వుంటుంది. ఆ విధంగా పాదులు చేయడానికి ఎరువులు వేయడానికి మట్టి, ఎరువు కలపడానికి కొమ్మ కత్తిరింపుకు ప్రణాళిక వేసుకొని చేయడం మంచిది.
మామిడిలో ఆలస్యం చేసి కొమ్మ కత్తిరిస్తే పూత వచ్చే సమయానికి వచ్చిన కొమ్మలు ముదరక (Mature కాక), పూత రాకుండా పోయే ప్రమాదం కూడా వున్నది అని అనుభవపూర్వకంగా చెబుతున్నాము.
మామిడి రకం, వయసు, నేల స్వభావం, యాజమాన్య పద్ధతులను బట్టి చెట్టు ఎదుగుదలనుబట్టి, కొమ్మ కత్తిరింపు, తదనుగుణంగా, మార్పులు చేయ వలసి ఉంటుంది.
నాదగ్గిర వున్న మామిడి కొమ్మ కత్తి రింపు చేసే జట్టు మేస్త్రిల ఫోన్ నంబర్లు ఇస్తున్నాను.
84660 68695, 99891 84649, 70130 67298
మామిడి కొమ్మ కత్తి రింపు చేసే జట్టు మేస్త్రిలు వారి ఇష్టం వచ్చినట్లు వారికి అనుకూలంగా, పని తక్కువ చేసుకోవాలని చేయనీయకుండా పైన విపులంగా వివరించినట్లు చేయించుంటే, పూర్తి ఫలితాలు పొందవచ్చు.
డా. పమిడి వెంకటేశ్వర్లు, విశ్రాంత ఉద్యానవన శాస్త్రవేత్త, ఫోన్ : 9573965666.
